Lichtlijnig

Tag: waterstand

Sluis 1 en de weg van ’t water

by on jan.10, 2013, under bouwwerken, Fryslân, landschap, weerbeeld

Nog even een foto van de sluis en de sluiswachterswoning vanaf het plekje aan de westkant van Sluis I in de Tjonger bij Nieuwehorne (kaartje Google Maps), waar we gisteren waren gebleven, daarna neem ik jullie via de bypass mee terug naar de andere kant van het sluiscomplex …

De foto’s spreken eigenlijk voor zich en behoeven weinig toelichting, dat geeft mij mooi de gelegenheid om antwoord te geven op een vraag die Marylou, ook wel bekend als Natuurfreak, gisteravond stelde. Bij het zien van al dat stromende en bruisende water in de bypass bij de sluis merkte Marylou op: “Aan waterwegen en sluisjes hebben jullie geen nood. Mooi om naar te kijken op je foto’s Jan. Maar als het blijft regenen waar moet dan al dat water naar toe?”

Alle water dat in Fryslân terecht komt, ongeacht of dat nu regenwater is of water dat afkomstig is van hoger gelegen gebieden in Drenthe, komt uiteindelijk via natuurlijke stroming of bemaling terecht op de Friese boezem. Daartoe staan er in Fryslân enkele honderden gemalen die het water afvoeren naar de Friese boezem. Die Friese boezem is een aaneengesloten stelsel van meren, kanalen en kleinere vaarten in Fryslân en is gelegen tussen Lemmer in het zuidwesten en Dokkumer Nieuwe Zijlen in het noordoosten van de provincie. Het gebied zit ingeklemd tussen het IJsselmeer, de Waddenzee en het Lauwersmeer. De oppervlakte van de Friese boezem is ca. 15.000 hectare. Er wordt door het Wetterskip Fryslân naar gestreefd om het peil op de Friese boezem gedurende het gehele jaar is op -0,52 m N.A.P. houden …

Om de waterstand op peil te houden, wordt het water uiteindelijk afgevoerd naar het IJsselmeer en de Waddenzee. Eeuwenlang werd het overtollige Friese boezemwater afgevoerd met windmolens en door het openen van de sluizen naar de Zuiderzee en de Waddenzee. In de loop van de 19e eeuw werd het afvoeren van het water steeds problematischer door het dalen van de veengrond. De bouw van het ir. Wouda stoomgemaal bij Lemmer was een grote sprong voorwaarts voor de waterbeheersing in onze waterrijke provincie …

Tegenwoordig zijn het J.L. Hooglandgemaal bij Stavoren en de R.J. Cleveringsluizen bij Lauwersoog belangrijk voor het afvoeren van het water. Tot de bouw van het Hooglandgemaal in 1966 werd het water door het stoomgemaal Woudagemaal op het IJsselmeer geloosd. Het Woudagemaal wordt nu nog slechts ingezet bij zeer hoge waterstanden van de Friese boezem. Zowel begin januari als eind december 2012 is het Woudagemaal enige dagen onder stoom geweest om het overtollige water af te voeren, omdat de moderne gemalen bij extreem hoog water onvoldoende capaciteit hebben om Fryslân droog te houden. In tijden van grote droogte kan er vanuit het IJsselmeer water worden binnen gelaten om de Friese boezem op peil te houden …

Met het oog op steeds vaker voorkomende extreme situaties met hoog water heeft het Wetterskip Fryslân een aantal polders zo ingericht dat ze als extra waterberging kunnen dienen. Als het water niet snel genoeg kan worden afgevoerd naar IJsselmeer of Waddenzee, kunnen deze polders tijdelijk onder water worden gezet om wateroverlast in bewoonde gebieden te voorkomen. In januari 2012 zijn enkele van deze zogenaamde retentiepolders voor het eerst onder water gezet. Op 7 januari 2012 heb ik verslag gedaan van het onder water zetten van de retentiepolder It Eilân ten westen van Drachten …

Andere maatregelen die momenteel worden genomen om Fryslân droog te houden, zijn o.a. de bouw van nieuwe en de vervanging van oude gemalen. Daarnaast wordt al een paar jaar op diverse plaatsen in de provincie gewerkt aan het verhogen van de kaden en dijken om te voorkomen dat het water op ongewilde plaatsen de polder in stroomt. Om ook op langere termijn de veiligheid in Fryslân en Groningen te kunnen garanderen, wordt al jaren gesproken over de bouw van een nieuw gemaal bij Lauwersoog. Voorlopig is de financiering daarvan echter nog niet rond …

Hopelijk heb ik je vraag hiermee naar tevredenheid beantwoordt, Marylou. En zo niet … (vervolg)vragen staat vrij. 🙂

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , more...

Fochteloërveen

by on sep.08, 2009, under landschap, wolken

Naar aanleiding van het logje van gisteren over ‘De stille horizon’ over het Fochteloërveen merkten HaaPee en Heidehipper op, dat deze documentaire vorige week al is uitgezonden door RTV Drenthe …

Fochteloërveen

Wil je de documentaire over dit unieke hoogveengebied op de grens van Fryslân en Drenthe zien, terwijl je Omrop Fryslân TV niet kunt ontvangen, dan kan dat bij Uitzending Gemist van RTV Drenthe …

Fochteloërveen

Zelf geef ik echter toch de voorkeur aan het grotere TV-beeld, vanavond op ieder half uur bij Omrop Fryslân TV …

Fochteloërveen

13 Comments :, , , , , , more...

De stille horizon

by on sep.07, 2009, under landschap, wolken

Vandaag even een paar foto’s uit het archief. Niet omdat ik geen actuele foto’s meer heb, maar omdat de foto’s die ik in oktober 2002 heb gemaakt in het Fochteloërveen mooi aansluiten bij een programma dat morgenavond wordt uitgezonden door Omrop Fryslân TV.

Het Fochteloërveen is een 2500 ha groot natuurgebied op de grens van de provincies Fryslân en Drenthe. Het is een van de weinige bewaard gebleven hoogveengebieden in Nederland. Het gebied is een restant van het uitgestrekte Drents-Friese hoogveengebied, dat sedert 1660 grotendeels is afgegraven. Het gebied is eigendom van de Vereniging Natuurmonumenten en wordt samen met Staatsbosbeheer beheerd …

Fochteloërveen

‘Minsken’ (‘Mensen’) is een serie portretten over Friezen met een bijzondere passie, levenswijze of carrière. Het zijn geen bekende Friezen, maar gewone mensen die je elke dag kunt tegenkomen, maar die toch een bijzonder leven hebben …

Fochteloërveen

Dinsdagavond wordt in de serie ‘Minsken’ op ieder half uur het programma ‘De stille hoarizon’ (‘De stille horizon’) uitgezonden over het natuurgebied het Fochteloërveen. In dit programma komt niet alleen de natuur aan de orde, maar ook de mensen die er omheen wonen en werken. Natuurmonumenten probeert dit unieke hoogveengebied te behouden …

Fochteloërveen

De film maakt duidelijk dat het Fochteloërveen veel regenwater nodig heeft. Alleen dan blijft het hoogveen in leven en blijft de wijde horizon behouden. Natuurmonumenten werkt daarom aan een hoge waterstand, maar boer Koos heeft als buurman juist graag een lage grondwaterstand. Dit en meer dilemma’s komen in het programma aan de orde …

Fochteloërveen

17 Comments :, , , , , , more...

Zoekt u iets?

Gebruik het zoekveld om de site te doorzoeken:

Nog niet gevonden wat u zocht? Schrijf een reactie bij een bericht of neem contact op via de e-mail!