Lichtlijnig

Tag: Echten

IFKS – de A-klasse in actie

by on aug.10, 2015, under Fryslân, landschap, skûtsjesilen, sport, wind

De veranderlijke wind noopte de wedstrijdleiding er blijkbaar toe om voor de A-klasse een andere baan uit te zetten op het Tjeukemeer. Het publiek bij het Veenpoldergemaal bij Echten was daar niet echt blij mee, want de boeien lagen nu zo ver bij ons vandaan, dat we van het ronden ervan eigenlijk niets konden zien …





Hoe dan ook, rond 15:00 uur zocht de hele vloot een plekje om goed en snel over de startlijn te komen …





Het was Froukje Osinga-Meijer, de enige vrouwelijke schipper in de grote A’s, die met de ‘Jonge Jasper’ meteen de leiding nam …





En ze zou de koppositie in het verloop van de wedstrijd ook niet meer uit handen geven, ze liep met iedere ronde zichtbaar verder weg van de rest van het veld …





Naar mate de wedstrijd vorderde nam de wind op het Tjeukemeer gestaag toe, zodat de skûtsjes al snel met een mooie snor voor de kop de golven doorkliefden …





Henk Jonkvorst merkte gisteren in een reactie op dat hij het mooi zou vinden als de bemanning zich wat meer in kledij zou steken die matcht met hun traditionele schepen, ik vrees echter dat die tijd voorbij is. De skûtsjes heten nog traditionele zeilschepen te zijn, maar dat zijn het eigenlijk al lang niet meer. Sommige skûtsjes zijn verlengd, andere zijn juist korter gemaakt en de katoenen zeilen zijn vervangen door nylon. Afgelopen week schijnt er zelfs nog een motor uit één van de skûtsjes te zijn gehaald om maar minder gewicht aan boord te hebben. Bemanningsleden in traditionele kledij is in een tijd waarin ook het skûtsjesilen steeds meer als topsport wordt benaderd en bemanningen allerlei teambuildingscursussen en diverse trainingen ondergaan slechts een droom …





Er wordt meer en meer gezeild met het mes tussen de tanden. Daarbij worden risico’s niet altijd gemeden, en dat is met schepen die toch pakweg een slordige 20 ton wegen niet altijd verstandig. Ook op het Tjeukemeer was dat vorige week donderdag het geval. ’s Avonds hoorden we dat er na een aanvaring tussen twee skûtsjes een paar bemanningsleden gewond moesten worden afgevoerd, schipper Jeroen de Vos van de ‘Eelkje II’ bleek daarbij zelfs een schedelbasisfractuur te hebben opgelopen. Nee, het skûtsjesilen is al lang geen onschuldig folkoristisch gebeuren meer …





Na anderhalf uur zeilen was het de ‘Jonge Jasper’, die voor de tweede dag op rij souverein als eerste over de finish kwam. Hoewel ze de hele week mooi stabiel in de top van het klassement zeilde, was het voor Froukje Osinga-Meijer niet genoeg voor het kampioenschap. Dat werd in de finaledag bij Lemmer voor de zesde maal binnen gehaald door schipper Tony Brundel met het skûtsje de ‘Lytse Lys’ …




Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , more...

IFKS – Klasse a-klein

by on aug.09, 2015, under Fryslân, landschap, skûtsjesilen, sport, wind

Wat later dan gepland konden de skûtsjes in de Klasse a-klein – dit zijn skûtsjes met een maximale lengte van 17 meter – aan het begin van de donderdagmiddag uiteindelijk toch van start, omdat er geleidelijk een verkoelend briesjes over het Tjeukemeer begon te waaien. Dat was niet alleen gunstig voor de skûtsjes, maar ook voor ons als toeschouwers, want hoewel we bijna met onze voeten in het water zaten, werd zo langzamerhand knap warm op de wal bij het gemaal …





Hoewel het veld vrij ver bij ons vandaan lag, konden we vanaf ons plekje bij het gemaal m.b.v. verrekijker en zoomlens toch mooi zien hoe de boeien werden gerond door de skûtsjevloot …





Het skûtsje ‘De Eemlander’ uit Eemnes kwam uiteindelijk als eerste over de finish, maar ook voor de supporters van het ‘Abbegeaster skûtsje’, die in groene t-shirts naast ons op de eerste rij zaten, werd het een prima dag. Na een matige start wisten ze uiteindelijk op te klimmen naar een keurige tweede plek …





Het ‘Abbegeaster skûtsje’ en het skûtsje ‘Twa Famkes’ uit Drachten met de drie Drachtster turfjes in het zeil brachten na afloop van de wedstrijd nog even een groet aan het publiek door even vlak voor het gemaal langs te varen …





Terwijl de matadoren in de A-klasse aan het inzeilen waren, begon de organisatie de boeien te verslepen, omdat de wind draaide en verder toenam. En die boeien werden zo ver weg gesleept, dat ik me zorgen begon te maken of we wel iets van de wedstrijd in de A-klasse zouden kunnen zien …





– wordt vervolgd –

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , more...

Skûtsjesilen – inleidende perikelen

by on aug.08, 2015, under Fryslân, landschap, natuur, skûtsjesilen, sport, vogels, wind

Al zo lang ik me kan herinneren worden er in de noordelijke bouwvak in Fryslân zeilwedstrijden gehouden met oude vrachtschepen, de skûtsjes (spreek uit als ‘skoetsjes’). In de eerste twee weken trekt er onder auspiciën van de SKS (Sintrale Kommisje Skûtsjesilen) een vloot van 14 skûtsjes door de provincie, die iedere dag (behalve op zondag) de strijd met elkaar aanbinden. De schepen vertegenwoordigen ieder een dorp of stad uit de provincie Fryslân. Deze schepen moeten ooit echt als vrachtschip hebben gediend en de schipper moet afkomstig zijn uit een oude schippersfamilie.

Sinds 1981 is er een tweede organisatie die zeilwedstrijden met skûtsjes organiseert, de IFKS. De IFKS (Iepen Fryske Kampioenskip Skûtjesilen) organiseert een open Fries kampioenschap. De IFKS-vloot bestaat uit 53 schepen uit het hele land, die in de laatste week van de noordelijke bouwvak dagelijks in 4 klassen de strijd met elkaar aangaan. Als weer en wind meewerken, dan kun je bij de IFKS van 10:00 uur ’s ochtends tot ca. 16:00 uur ’s middags genieten van de skûtsjes.

Toen ik me tijdens onze laatste gezamenlijke fotokuier in Jetskes’ bijzijn liet ontvallen, dat ik ijs en weder dienende op 6 augustus weer eens naar het skûtsjesilen op het Tjeukemeer wilde, vroeg Jetske me of ze dan wel mee mocht, want dat wilde ze toch ook wel eens meemaken. En dus pikte ik Jetske donderdag even na tienen op om samen naar het skûtsjesilen bij Echten te gaan. Onderweg daar naar toe, zei ik tegen Jetske dat ik er een hard hoofd in had of er wel gezeild zou kunnen worden, want er stond geen zuchtje wind. Bij het Tjeukemeer aangekomen, werd mijn vrees bevestigd: de schepen in de B- en C-klasse lagen met gestreken zeilen doelloos te dobberen op het meer, hun wedstrijden waren intussen wegens een gebrek aan wind afgelast …





Zwaar bepakt met camera’s, koelbox en stoeltje togen we vanaf de parkeerplaats naar de oever van het Tjeukemeer bij Echten. Omdat we mooi op tijd waren, hadden we al snel een mooi plekje gevonden …





Wat zeg ik … een mooi plekje? Wis en waarachtig, we zaten op de eerste rang bij het Veenpolder gemaal …





Het was alleen jammer dat er (nog) niet gezeild kon worden. Jetske tastte met haar verrekijker regelmatig de horizon af, maar op het meer viel voorlopig weinig te beleven …





Maar desondanks hoefden we ons niet te vervelen, want verschillende vogels die zich vlak voor ons op en rond de golfbrekers ophielden, zorgden in eerste instantie voor voldoende afleiding …





Visdiefjes vlogen af en aan en deden regelmatig vruchteloze pogingen om een visje te vangen. Dat deed ook een aalscholver, die na elke duik weer hard moest werken om zijn veren droog en in de plooi te krijgen …





Ook een paar mantelmeeuwen waren niet te beroerd om zo af en toe even voor ons te poseren op de stenen …





Ook Tsjûke en March (over hen zal ik binnenkort nog wel eens wat meer vertellen) tuurden vruchteloos over het water. Hoewel … zag ik dat nu goed …? Jawel, in de verte waren een paar skûtsjes met gehesen zeilen te zien …





Terwijl Jetske zich bezig hield met een distelvlinder, die op de bloem van het leverkruid was neergestreken, ontstond er wat reuring op de intussen goed gevulde publieke tribune …





Jawel, het was zo ver. Heel voorzichtig kwam er een briesje over het meer, de skûtsjes in klasse A-klein waren aan het inzeilen en zochten een plekje achter de startlijn …




Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , more...

Echten – Commissiepolle (3)

by on dec.02, 2014, under ditjes & datjes, Fryslân, landschap, Uit de oude doos

Nadat ik op het bruggetje bij het huis nog wat herinneringen uit begin jaren zestig had verteld aan Jetske, lieten we het huis achter ons om het schelpenpaadje verder te volgen in oostelijke richting …





Voordat we verder gaan, gooi ik er nog één foto uit de oude doos tussendoor. In zekere zin is het een symbolisch beeld, want hoe trots ik daar ook op die indertijd indrukwekkende tractor zit, de toenemende mechanisering in de landbouw betekende wel dat er voor mijn vader na verloop van tijd geen werk meer zou zijn op de boerderij …





In 1964 lieten we het huis aan de Commissiepolle achter ons om een nieuw bestaan te beginnen in de Friese groeikern Drachten, waar Philips zat te springen om werknemers …





Toen deze foto’s in maart 2009 zijn gemaakt, hadden ongeveer 3.400 woningen in het veenweidegebied rond Echten te kampen met ernstige verzakkingsverschijnselen als gevolg van de verlaging van het grondwaterpeil t.b.v van de landbouw. De meeste huizen zijn hier gebouwd op houten palen, die gaan rotten door de verlaging van het grondwater. Wetterskip Fryslân verschuilde zich indertijd tegenover de woningeigenaren al jarenlang achter een onontwarbare knoop van juridische argumenten over de schuldvraag en de financiële consequenties.
Hoe het daarmee nu gesteld is, weet ik niet, maar indertijd leek het al zo erg gesteld, dat ook straatnaambordjes diep in de grond wegzakten, zo bleek aan het eind van de Commissiepolle …





De Commissiepolle eindigt aan de Middenvaart, die van Echten naar Bantega loopt. Sinds enige jaren ligt er ter hoogte van de Commissiepolle een bruggetje over de Middenvaart. Vreemd genoeg ligt er aan de andere kant van de brug echter geen pad, daar sta je ineens in het weiland …





Minstens zo vreemd is dat er een stoel op het bruggetje stond. Eén keer raden wie daar ‘t eerst op zat … laat ik maar vast verklappen dat ik het nu eens niet was …





Gelukkig mocht ik even later ook nog even op die stoel zitten om te genieten van het weidse uitzicht over het polderlandschap. Met het uitzicht vanaf het bruggetje over het noorden, het oosten en het zuiden besluit ik dit drieluik over mijn geboortegrond …





Terwijl ik daar op het bruggetje zat, herinnerde ik me ook weer hoe groot de overgang van dit Friese polderlandschap naar het stadse dorp Drachten was voor dat kleine mannetje, dat altijd gewend was geweest hier in alle rust en vrijheid op zijn klompjes rond te banjeren. Man man man … al die rechte straten, al dat steen en beton, rijen huizen die allemaal op elkaar leken … ik vond het verschrikkelijk …





Voor de rest van de familie zal dat vast niet veel anders zijn geweest, vooral ook omdat we allemaal gebukt gingen onder de ploegendiensten van heit, die het ook bepaald niet gemakkelijk had om als buitenmens ineens continu tussen de stampende machines en tussen vier muren te moeten staan. Uiteindelijk hebben daarin allemaal onze weg wel weten te vinden, maar de Commissiepolle blijft trekken …




Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , more...

Echten – Commissiepolle (2)

by on dec.01, 2014, under ditjes & datjes, Fryslân, landschap, Uit de oude doos

Gisteren zijn we hier op virtuele wijze aan de wandel gegaan over een schelpenpad ten zuiden van het Friese dorpje Echten, dat de naam Commissiepolle draagt. We naderen intussen de plek waar in 1958 mijn wieg stond. Kijk, daar staat hij en ik lig er naast, slechts 14 dagen jong …





Ongeveer 200 meter vanaf de weg komen we bij een bruggetje, dat naar mijn voormalige ouderlijk huis voert. Voor zover je daar nog van mag spreken in dit geval, want het oude huis is een aantal jaren geleden afgebroken en opnieuw opgetrokken. Wie gisteren de laatste foto goed heeft bekeken, zal zien dat er iets is veranderd aan het huis …





Vroeger stond de dakkapel aan de westelijke kant op het dak, tegenwoordig staat die op de noordkant. Dat zal bovenaf een heel ander uitzicht geven dan vroeger. Ik kan me herinneren, dat vanuit die dakkapel in mijn slaapkamertje vroeger Lemmer te zien was. Het meest opvallende gebouw dat daar in de verte omhoog torende, was onderdeel van een soort verdeelpunt van elektriciteit in Lemmer. Dat gebouw had voor mijn gevoel de vorm van een grote stoel, en ik wist dan ook zeker dat het wel de stoel van een reus moest zijn …





Niet alleen het huis is veranderd, ook rondom het huis ziet het er wat anders uit. Op de plek waar nu een strak geschoren gazon ligt, bloeide en groeide vroeger een weelde aan bloemen. Bij dat bruggetje heeft zich overigens het eerste kleine drama in mijn nog jonge leven afgespeeld. Toen heit en pake op een avond de wintervoorraad kolen op een kar van de weg naar huis brachten, kwam mijn jonge katje onder een van de wielen van de kar terecht. De volgende dag hoorde ik dat het beestje niet meer leefde, even stortte mijn wereld in …





Om dat mede mogelijk te maken, stak ik behalve bij pake in de tuin, ook thuis op dat vlak de handen al snel uit de mouwen. De voorliefde voor tuinieren is me duidelijk met de paplepel ingegeven …





Na gedane arbeid was ‘t dan altijd weer fijn om even wat te dollen met Fikkie, de stabij van pake …





En als Fikkie niet bij mij wilde komen, dan ging ik wel naar Fikkie toe, want die woonde tenslotte aan de andere kant van de sloot bij pake …





En over die sloot gesproken … Daar heb ik ook leren schaatsen. Op de onderstaande foto sta ik samen met Bettie, de dochter van de boer, op het ijs van de bewuste sloot. In mijn herinnering was dat vroeger een oneindig lange sloot. In later jaren bleek dat toch heel erg mee te vallen, maar de laatste jaren heb ik het gevoel dat hij toch steeds weer wat langer wordt …





Voor mijn toenmalige ouderlijk huis geldt overigens hetzelfde als voor het huisje op de vlakte, dat ik hier vorige week liet zien. ’s Zomers is het er prachtig en kun je er ongestoord genieten van rust en ruimte, maar als de koude oostenwind wind ’s winters rond het huis waait en er een pak sneeuw ligt, dan valt het nog niet mee om de weg over dat smalle schelpenpaadje te bereiken …





Nadat we in 1964 naar Drachten waren verhuisd, heb ik nog verschillende keren gelogeerd bij pake, en later bij een oom en tante, die na pake’s dood in 1966 in zijn huisje zijn gaan wonen. Daarna is de Commissiepolle een aantal jaren buiten beeld geraakt, maar sinds het plotselinge overlijden van mijn vader in 1995 en sinds ik kwakkel met mijn gezondheid, maak ik er toch eens in de twee of drie jaar een kuiertje. Want dat kleine wereldje, dat begin jaren 60 zo groot leek, zal wel altijd een speciaal plekje in mijn hart houden …

Voor vandaag sluit ik af met een foto van drie generaties … het is de enige foto waar ik samen met pake (opa) en heit (vader) op sta …





Morgen vervolgen we onze weg naar het eind van de Commissiepolle, waar we nog even genieten van de weidse uitzichten.

Leave a Comment :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , more...

Zoekt u iets?

Gebruik het zoekveld om de site te doorzoeken:

Nog niet gevonden wat u zocht? Schrijf een reactie bij een bericht of neem contact op via de e-mail!