Lichtlijnig

IJsnaaldjes of poolsneeuw

door op 09 jan 2010 om 12:13 uur, onder ijs, sneeuw

Toen ik gisterochtend rond koffietijd even een blik uit het raam wierp, wist ik even niet wat ik zag.
Of nee, eigenlijk wist ik meteen wel wat het was, maar ik had even geen tijd om er verder over na te denken. Er was geen tijd te verliezen. De camera moest als de wiedeweerga op het staief worden gezet, want vermoedelijk was ik getuige van een in onze contreien erg zeldzaam verschijnsel: ijsnaaldjes, ook wel poolsneeuw genoemd.Dat ik wist waar ik naar zat te kijken is te danken aan het feit, dat ik het eens voorbij heb zien komen in een documentaire over poollicht.

  • Het ‘Weerkundig woordenboek’ zegt over ijsnaaldjes (poolsneeuw) dat ze optreden bij strenge kou (temperaturen beneden -10°C). Overdag zal de zon ze doen ‘zilveren’. Heel fijne ijskristallen zweven dan voorbij.
  • Meteonet schrijft over ijsnaaldjes en -plaatjes: neerslag die meestal uit een wolkenloze hemel valt bij lage temperaturen en een stabiele opbouw van de troposfeer. De vallende, bijna zwevende kristallen zijn vrij klein en schitteren als ‘diamantstof’ in het zonlicht (Engels: diamond dust). De streken bij uitstek hiervoor zijn de poolgebieden. Ze ontstaan wanneer waterdamp direkt overgaat in vaste ijskristallen (sublimatie) tijdens een snel afkoelende grenslaag (onderste ca. 1km) in de atmosfeer, meestal bij temperaturen van beneden de -10 °C.
  • Op de website van het KNMI staat over poolsneeuw het volgende: Bij rustig weer en zeer lage temperaturen van meer dan 8 graden onder nul kan er zelfs bij een wolkenloze of vrijwel onbewolkte hemel sneeuw vallen, poolsneeuw genaamd. De ijsnaaldjes of ijsplaatjes schitteren zilverkleurig in het zonlicht en kunnen bijzondere haloverschijnselen vertonen. Deze vorm van neerslag komt in de poolstreken veelvuldig voor, in ons land zelden en alleen bij extreme kou. Vermoedelijk ontstaat poolsneeuw als waterdamp uit hogere warme lagen door luchtstromingen dichter bij het aardoppervlak komt, waar zich een koude, winterse inversie heeft gevormd. De kristalletjes zijn naaldjes of plaatjes en nooit sterretjes, meestal slechts enkele tienden van een millimeter groot, zuiver symetrisch en sierlijk opgebouwd.

Van die kleine fonkelende ijsnaaldjes of -plaatjes heb ik zeer vermoedelijk een paar videoshots gemaakt. Een blik op de thermometer staafde dat vermoeden in ieder geval wel, want het vroor op dat moment nog bijna 11 graden. Verder was het rustig, bijna windstil weer. De zon had net de laatste nevels verdreven en zette nu de ijsnaaldjes in het licht. Ik had er nog wel veel meer opnamen van willen maken, maar de naaldjesregen stopte van het ene op het andere moment. Het was een feëriek begin van wat zou uitgroeien tot alweer een prachtige winterdag …

:, , , , , , ,

13 Comments for this entry

  • Jetske

    Wat een bijzonder en prachtig verschijnsel!
    Een geluk dat je het zag en vast kon leggen en dat in je eigen tuin en daarvoor niet eens naar een poolstreek hoefde te reizen. 🙂
    Had je dit wel eens eerder zelf gezien of kende je het alleen via internet?

  • Jan K. alias Afanja

    @Jetske:
    Het was stom toeval dat ik het zag, als ik een minuutje later naar buiten had gekeken, dan was ik te laat geweest. Ik had het nog nooit in het echt gezien, zoals ik al schreef heb ik het eens gezien in een documentaire op tv.

  • klaproos

    brrrrr jan

    de muziek is erg mooi maar het voelt zó koud aan hé,

    awel…
    het is winter, we zullen dragen zonder klagen immers wij kunnen nog schuilen in een huis hé,
    als ik aan de dieren buiten denk….
    wordt ik niet vrolijk…

  • Me!

    Het is me de winter wel, we worden compleet verwend nu.

  • Wieneke

    Nou, ik liep er middenin, het duurde maar heel even. Ik dacht eerst dat het rijp was dat van de bomen waaide, maar dat kon niet want er stond geen wind. Mijn zwarte wollen muts was meteen helemaal bedekt met die naaldjes. Bella had ze op haar rug, ze bleven op haar wat ruwe vacht liggen. Bij Yazou smolten ze meteen. Leuk dat ik nu weet wat het was.

  • Hanny

    Wat de ijsnaaldjes betreft, ben ik wat verwend, want ik heb dit fenomeen in Oostenrijk een aantal malen gezien. Een prachtig schouwspel altijd. Gisteren is het hier in Nederland aan me voorbij gegaan door de drukte.

  • Sandra

    Wat jammer dat ik gisteren geen foto’s heb gemaakt van de ponies die helemaal wit waren van die ijsnaaldjes, dat zag er heel appart uit, en nu snap ik dus waarom…Ik heb het niet zien vallen trouwens maar de beschrijving hier doet vermoeden dat dat het wel was.

  • Sylvia

    Ik moest net op de fiets naar huis…en volgens mij heb ik ze gevoeld hoor die ijsnaaldjes, en het voelde niet lekker…scherp en koud! 🙁
    Nu lekker bij de kachel 🙂

  • Frans54

    Toen ik even na zes uur naar de pizzeria liep bleek in de toen vallende/langswaaiende stuifsneeuw ook een grote hoeveelheid kleine ijskristallen te zitten. Onaangenaam om tegenin te lopen, maar ze zorgden wel voor een fraai vonkenschouwspel in de buurt van lantaarns en bij iedere stap die je zette verschoten de vonken voor je in de sneeuw. Bijzonder fraai (net op de terugweg was hiervan bijna niets meer over)

  • Tiny

    Wat apart, heb er nooit van gehoord of gezien laatst staan gefilmpt, is wel duidelijk zichtbaar.
    Je was net op tijd.
    Gezellige zondag en groeten, er is hier weer sneeuw bij gevallen;-)

  • P-TER

    Dit moet fantastisch geweest zijn om te zien!
    Ik had er nog nooit van gehoord!
    Gr.
    P-TER

  • Brimstone

    Wat goed dat je dit verschijnsel direct herkende en vast hebt kunnen leggen. Hoe meer je weet hoe meer je ziet en (meestal) geniet.

  • boomkruiper

    Heb je weer een bijzonder fenomeen gedocumenteerd. Mooie vast legging. En dan zijn er mensen die allang genoeg hebben van deze winterpracht waarbij het zelfs door de kiertjes van de dakramen naar binnen sneeuwde :))

Laat een reactie achter

Zoekt u iets?

Gebruik het zoekveld om de site te doorzoeken:

Nog niet gevonden wat u zocht? Schrijf een reactie bij een bericht of neem contact op via de e-mail!