Lichtlijnig

Volgens het KNMI is de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt uitgekomen op 10,5 °C tegen 9,8 °C normaal. In ons tuintje ben ik uitgekomen op 9,8 °C tegen ca. 9,1 °C normaal*. Daarmee was 2009 voor het KNMI het dertiende warme jaar op rij. Omdat ik pas in 2003 ben begonnen met het vastleggen van de dagelijkse weercijfertjes, was het in ons tuintje de zevende warme zomer op rij. Over de periode 2003-2009 was het in ons tuintje met gemiddeld 10,3 °C  ongeveer 1,2 °C warmer dan het langjarig gemiddelde over 1971-2000 …

Dat 2009 warm zou worden, was aan het begin van het jaar niet te merken, want het jaar begon koud. Voor het eerst sinds jaren was er weer eens sprake van een ouderwets koude winter. Hoewel van echt winterweer eigenlijk alleen sprake was in de periode van de Kerst tot half januari, werd de winter van 2008-2009 met een gemiddelde temperatuur van 2,2 °C in De Bilt (normaal 3,3 °C) en 1,7 °C in ons tuintje (normaal ca. 2,6°C) de koudste winter in twaalf jaar …

De firma Zandrstra en andere schaatsfabrikanten deden eindelijk weer eens goede zaken. In het weekend van 10 en 11 januari ging jong en oud onder andere in de Jandurkspolder bij Earnewâld (waar overigens ook gisteren weer een tocht kon worden gereden) het ijs op …

Na een grijze februarimaand volgde een uitzonderlijk warm voorjaar. Vooral de hoge temperatuur in april ( in ons tuintje 11,9 °C, tegen normaal ca. 7,5 °C) was opvallend. Volgens het KNMI was het op één na warmste april sinds het begin van de metingen in 1706. De lente was uiteindelijk de op één na zachtste van de laatste eeuw. Tot december was ook de rest van het jaar iedere maand te warm. Een tweede uitschieter in dat opzicht was de maand november met in ons tuintje 8,5 °C tegen normaal ca. 6,2 °C …

Zonder dat zich perioden van uitzonderlijke hitte voordeden, ging ook de zomer als warm de boeken in. In De Bilt kwam de gemiddelde zomertemperatuur uit op 17,4 °C (normaal 16,6 °C), in ons tuintje ben ik uitgekomen op 16,7 °C (normaal ca. 15,8 °C). Opvallend is dat we hier in het noorden relatief weinig echt zomerse dagen met een temperatuur van 25 °C of meer hebben gehad, maar dat het aantal dagen met temperaturen tussen de 20 °C en 25 °C wel erg groot was. Dat laatste bevalt me wel, want ik voel me het best bij temperaturen zo tussen de 20 °C en 23 °C. Ik heb dan ook een prima zomer gehad …

Op mijn verjaardag werd ik getracteerd op de enige tropische dag die we in 2009 hebben gehad. Op het vaste plekje in de schaduw reikte het kwik op 20 augustus in ons tuintje tot 33,1 °C, op het terras was het rond 17:00 uur nog steeds 39 °C. Dat was mij wat te warm, daarom hebben we getracht een koel plekje te vinden aan het Wad. Omdat de 30 graden ook daar ruim werd overschreden, was zelfs op de zeedijk geen verkoeling te vinden …

Volgens het KNMI was 2009 met 738 mm neerslag, tegen normaal 797 mm, landelijk aan de droge kant. In ons tuintje heb ik een andere ervaring, daar viel ca. 849 mm tegen normaal rond de 770 mm. Vooral juli was met 133 mm tegen normaal ca. 70 mm een erg natte maand …

Bewolking en regen vormdengelukkig geen spelbrekers voor het zien van NLC’s of lichtende nachtwolken. In de periode van 17 juni t/m 15 juli heb ik dat prachtige fenomeen negen keer mogen aanschouwen en fotograferen. Sinds ik in de zomer van 2005 in de ban van dit verschijnsel ben geraakt, heb ik in één jaar niet zoveel zulke mooie lichtende nachtwolken gezien. Voor mij persoonlijk vormde de prachtige display van 25 juni boven It Eilân het hoogtepunt …

De uitsmijter van het jaar werd gevormd door een dik pak sneeuw. Op de ochtend van 17 december werden we wakker in een witte wereld. Alles ging schuil onder een dikke laag sneeuw die in de loop van de dag aangroeide tot ca. 40 centimeter. Omdat er in de dagen daarna nog meer sneeuw viel, lag er uiteindelijk op 20 december een half metertje sneeuw in ons tuintje. Het gevolg was dat we, ondanks het feit dat vanaf 25 december tijdelijk de dooi intrad, voor het eerst sinds 1981 weer eens een Witte Kerst hadden …

Tot slot nog wat ditjes en datjes op een rij:

• de laagste temperatuur in ons tuintje: -10,7 °C op 19 december
• de laagste temperatuur landelijk: -20,8 °C 6 januari, KNMI-station Ell (Limburg)
• de hoogste temperatuur in ons tuintje: 33,1 °C op 20 augustus
• de hoogste temperatuur landelijk: 37,0 °C op 20 augustus, opnieuw KNMI-station Ell (Limburg)
• de natste dag in ons tuintje: 25 mm op 26 mei
• de witste dag in ons tuintje: ca. 40 sneeuw op 17 december
• de laagste barometerstand: 966,1 hPa op 23 januari
• de hoogste barometerstand: 1041,4 hPa op 29 mei
• van 17 juni t/m 15 juli negen nachten met lichtende nachtwolken

En heel opvallend:

• in ons tuintje viel op 16 juni 3 mm regen, in Lippenhuizen (hemelsbreed ca. 7,7 km naar het zuiden ) viel 32 mm!

* Voor alle duidelijkheid: voor de waarnemingen in ons tuintje gebruik ik een niet-geijkt weerstation en dito regenmeter. Aangezien de temperaturen die door mijn weerstation worden vastgelegd over het algemeen aardig tussen die van de KNMI-stations Leeuwarden en Eelde zitten, denk ik dat het toch een tamelijk reëel beeld geeft.