Lichtlijnig

Er was weinig te beleven op en rond De Leijen gistermiddag. Er zaten een paar aalscholvers op een strekdammetje in de richting van het paviljoen bij Rottevalle en er vloog af en toe een meeuw langs. Meer vogels waren er niet te zien …

Mijn gedachten dwaalden terug naar de vlaggen in het rietland achter me. Waar zouden die toch voor dienen? Voor zover ik weet, zie ik die vlaggen elk jaar eigenlijk alleen hier bij Doktersheide in het riet verschijnen …

Het leek me niet erg waarschijnlijk dat ze dienen als routemarkering voor de rietsnijders, dat ze om de bomen heen moeten rijden, zal ook zonder die vlaggen duidelijk zijn …

Even om het hoekje van het prieeltje gluren … Kijk, daar kwamen de mannen net weer aan. De bak zat nog niet helemaal vol, daarom reden de rietsnijders de zon nogmaals tegemoet …

Omdat het nooit lang meer zou kunnen duren voordat de bak vol was, besloot ik alvast terug te lopen naar de weg. Voetje voor voetje schuifelde ik over het vlonderpad, dat hier en daar nog bedekt was met een verraderlijk laagje ijs …

Toen ik weer vaste, maar nog steeds glibberige grond onder mijn voeten had, maakte ik onderweg nog even een tegenlichtopname van een boom en de steeds donkerder wordende bewolking …

Even later kwam de rupsmaaier me zacht ronkend voorbij. De bak was vol, de 100 bossen riet werden -in afwachting van verder vervoer- in de achteruit naar de weg gebracht …

Bij de weg werden de losse bossen riet bijeengebonden tot een grote rol, die daarna uit de bak werd gekiept. Toen de mannen de bak hadden geleegd, knoopten we even een praatje aan …

Al snel kwam het gesprek op de film over de rietcultuur waar ik aan werk. De interesse van de beide mannen was meteen gewekt, en er ontspon zich een aardig gesprek. Na enige tijd kwamen ook de vlaggen in het rietland ter sprake …

Die vlaggen dienen -zoals Wieneke al vermoedde- als vogelverschrikkers. Om nog wat preciezer te zijn: ze worden -zoals Klaas al dacht- gebruikt om te voorkomen dat grote groepen (kolonies) spreeuwen het riet als rustplaats gebruiken. Hier en daar een vogeltje als de rietzanger of de kleine karekiet in het riet kan geen kwaad, maar als er een grote groep spreeuwen in het rietland neerstrijkt, dan knakt en breekt het riet, dat daarmee zijn waarde verliest …

Zo lang het om niet al te grote groepen spreeuwen gaat, zal er best een afschrikwekkende functie van die vlaggen uit gaan. Maar als honderdduizenden spreeuwen hun avonddans opvoeren en vervolgens een plekje voor de nacht zoeken -zoals dat in het voorjaar van 1994 het geval was bij Jubbega- dan is er geen houden aan. Dan helpen nog geen honderd vlaggen …

Tot slot nog even dit: het spreekt voor zich, dat Klaas als geboren rietsnijder buiten mededinging deelnam. De hoofdprijs een gratis voettocht rond De Leijen gaat dan ook naar Wieneke.  

Nadat ik zaterdagmiddag had genoten van een kuiertje in het Weinterper Skar, heb ik een ritje gemaakt in zuidwestelijke richting. Onderweg zag ik op diverse plaatsen kleine groepjes spreeuwen in en boven de weilanden …

Ik heb er een paar foto’s van gemaakt, maar het stelde allemaal niet veel voor. Nee, dan de filmopnamen die ik in het voorjaar van 1994 heb gemaakt in de buurt van Jubbega. Toen was het letterlijk en figuurlijk zwart van de spreeuwen …

In de buurt van Ter Idzard zag ik ineens een helicopter opvallend laag over de landerijen heen en weer vliegen …

Toen ik de auto in de berm zette om die helicopter wat beter te kunnen bekijken, zette het toestel meteen koers in mijn richting …

Enkele ogenblikken later kwam het geheel in een heel ander perspectief te staan …

Er waren een paar mannen bezig met een radiografisch bestuurbare helicopter …

Nog weer even later werd het toestel veilig aan de grond gezet …

Voor mij was dat het sein om mijn weg te vervolgen. Ik was intussen in de buurt van de plaats waar ik in september wat foto’s had gemaakt van opvallend werk in de wei. Dit was een mooie gelegenheid om eens te bekijken of daar intussen te zien was wat die werkzaamheden inhielden …

Wordt vervolgd.

Een inwoner van Earnewâld heeft vandaag tot twee keer toe het eerste kievitsei van Fryslân gevonden. Het is mijn hobby nooit geweest, dat kievitseieren zoeken. Een paar ooms van me leefden er in hun jongere jaren in het voorjaar helemaal voor. Zodra de eerste kieviten werden gesignaleerd, waren die mannen zo ongeveer dag en nacht in het veld te vinden, en steevast kwamen ze dan thuis met een pet vol eieren …

Ik kan me herinneren dat ik eens een dag met één van mijn ooms mee ben geweest om eieren te zoeken. Aan de rand van een weiland nam de man het weiland een tijdlang in ogenschouw. Na verloop van tijd zei hij dan tegen mij: “Loop maar eens 50 flinke stappen die kant op, en daarna ongeveer 15 stappen naar rechts.” Volgzaam en hoopvol ging ik dan op pad, maar zelfs met die hulp heb ik nooit een ei gevonden, terwijl ik nota bene toch echt een paar maal bijna op het nestje stond …

Tegenwoordig heb ik zelfs al moeite om kieviten te vinden, om over hun eieren maar niet te spreken. Zowel gisteren als vandaag heb ik alleen maar vrijwel lege weilanden gezien. Dat lijkt me overigens niet verwonderlijk, want de straffe noordoosten wind maakte het ook vandaag weer akelig koud op de vlakte. Als ik kievit was, dan was ik eerst nog maar weer even terug gevlogen naar zuidelijker oorden …

De bovenstaande foto’s heb ik al op 2 maart gemaakt. Een grote groep kieviten was die dag blijkbaar – pas terug vanuit het warme zuiden – neergestreken aan de Fjûrlânswei bij Aldeboarn. Daar waren ze samen met een groep spreeuwen en enkele meeuwen aan het foerageren. Sindsdien heb ik vrijwel geen kievit meer gezien.

Vanochtend verscheen er voor het eerst sinds lange tijd weer eens een groepje spreeuwen in de tuin …

Terwijl ze luid kwetterend en met ruisende vleugelslagen op de pergola neerdaalden, draaide ik in mijn computerhoekje voorzichtig met de camera in hun richting …

Veel gelegenheid om wat foto’s te maken kreeg ik niet, zodra er eentje op de vlucht ging, gingen ze allemaal, met of zonder druif in de snavel …

De weinige foto’s die ik heb gemaakt konden vanwege het grijze en miezerige weer de toets der kritiek niet echt doorstaan. Toen ik korte tijd later bezig was om ze met behulp van Photoshop enigszins toonbaar te maken, werd ik weer eens onaangenaam verrast door het roemruchte blauwe scherm van Vista.
Nog een paar dagen volhouden, eind deze week hoop ik met Windows 7 te kunnen werken …

De uitgebreide herstart- en scanprocedure die volgde, gaf mij mooi de tijd om de troep op te ruimen die de spreeuwen tijdens hun bliksembezoek hadden achtergelaten op het terras. Eigenlijk zou ik die spreeuwen erkentelijk moeten zijn voor de lichaamsbeweging die me dat heeft opgeleverd, maar ik ben toch wel blij dat er een stuk minder spreeuwen in ons tuintje zaten dan tijdens de video-opnamen die ik in het voorjaar van 1994 heb gemaakt van een ontzagwekkende hoeveelheid spreeuwen bij Jubbega …

In mijn arbeidzame leven heb ik met diverse netwerken te maken gehad. Het meest interessante netwerk dat ik heb opgebouwd en waarvan ik deel uitmaakte, was zonder twijfel dat in en rond het sociaal-cultureel werk, in de periode 1983-1998. Hoewel ik vaak het idee heb gehad, dat er wel eens wat teveel werd vergaderd om het vergaderen, heb ik in die tijd toch met veel plezier samengewerkt met een breed scala aan personen, organisaties en instellingen …

Privé stortte ik mij indertijd in het najaar op een heel ander netwerk. Vooral in de beginjaren dat onze druif vrucht droeg, waren we zuinig op onze oogst. En dus werden de druiven vanaf zo ongeveer half september beschermd door een net. Als ervaren netwerker ontdekte ik al snel dat het weinig zin had om het net er maar wat slapjes voor langs te hangen, want daar trokken de spreeuwen zich niets van aan …

Ik had wel eens het idee dat ze me kwetterend zaten uit te lachen, terwijl ik het net aan het ophangen was. Daarom ben ik al snel overgeschakeld op een andere techniek. Met behulp van touwen en scheerlijnen hing ik het net zo op, dat het bijna de halve tuin overspande. Een paar jaar lang was dat effectief tegen de spreeuwen, en vanaf het terras leverde het ook nog eens een fraai lijnenspel op …

De laatste jaren hangen we geen net meer op om de druiven te beschermen. Om te beginnen levert de druif de laatste jaren zo’n riante oogst, dat we er best wat van kunnen missen voor de vogels. Daarnaast ben ik nooit echt een held geweest op een ladder, en dat is er de laatste jaren niet beter op geworden, want mijn evenwicht is niet meer wat het geweest is. Verder heb ik het idee, dat er steeds minder spreeuwen in de buurt zitten …

De laatste weken heeft er hooguit een keer of vier een groepje van pakweg 15-20 spreeuwen en een enkele lijster van de druiven zitten snoepen. Hoewel de camera altijd op of vlak naast mijn bureau voor het grijpen ligt, waren ze me tot nu toe te snel af. De enige spreeuwen die ik die najaar heb kunnen kieken, zaten in de tuin van de buurvrouw. Toch eens kijken wat buurvrouw heeft, dat wij niet hebben …

Wordt vervolgd …