Lichtlijnig

Net nu de ijsvloer lekker begon te groeien, heeft het sneeuwfront dat vanochtend over Fryslân trok een 5 tot 10 cm dikke isolerende deken over het ijs gedrapeerd. Dat is slecht voor de ijsgroei. Maar wat misschien nog erger is, de sneeuw maakt ook het probleem van de (verborgen) windwakken nog wat groter, omdat die nu helemaal niet meer te zien zijn. De sneeuw van vandaag heeft het er al met al niet beter op gemaakt.

Voorlopig is er dan ook nog geen zicht op een Elfstedentocht: veel meer dan wakschaatsen (ff klikken voor een lachfilmpje) zit er op de meeste plaatsen niet in.

Maar niet getreurd, er kan morgen veilig geschaatst worden in de Jan Durkspolder tussen Oudega en Earnewâld. Omdat de familieschaatstocht hier helemaal over ondergelopen land voert, konden de vrijwilligers van ijsclub “Lyts Begjin” uit Earnewâld vandaag met groot materieel het ijs op om de baan te vegen. Het schijnt er prachtig bij te liggen.

Rekent u morgen niet op een (foto)verslag mijnerzijds van dit bjusterbaarlike barren (wonderbaarlijk gebeuren). Naar verwachting zullen er vele duizenden deelnemers op af komen, en die moeten allemaal hun auto ergens kwijt, zodat er waarschijnlijk een flink stukje gelopen moet worden naar het ijs. Daar wilde ik me maar niet aan wagen, er valt elders ook vast wel wat te zien en te fotograferen.

Gistermiddag heb ik even een kuiertje gemaakt naar de dobbe in het Weinterper Skar …

Omdat de dobbe aan drie kanten in de beschutting van bomen en struiken ligt, lag er al een laagje ijs op het water …

Van mooi schaatsijs is geen sprake, daarvoor is er zondagavond net wat teveel sneeuw gevallen …

Nee, een groot deel van het ijs op de dobbe bestaat uit kwalsterijs, een mengeling van ijs en sneeuw, waar je met je schaatsen zo doorheen trapt …

Natuurlijk heb ik me niet over één nacht ijs gewaagd, maar ik heb nog wel een filmpje van kuiertje over kwalsterijs, dat ik in januari 2009 heb gemaakt op één van de vennetjes aan de zuidkant van het Weinterper Skar …

Na een prachtig najaar is de eerste week van de meteorologische winter ronduit herfstachtig verlopen. De verschillen kunnen weer niet groter zijn met de eerste decade van december 2010. Vorig jaar kwam de gemiddelde temperatuur over de eerste 10 dagen van december uit op -2,7 ºC en viel er ongeveer 27 mm neerslag in ons tuintje, voornamelijk in de vorm van sneeuw …

Een jaar geleden scharrelden de zwanen hun kostje noodgedwongen bijeen in mistige en bevroren weilanden, omdat veel sloten en vaarten al waren bedekt met een flinke ijsvloer waar hier en daar al een baan op was uitgezet …

Over de afgelopen tien dagen is de gemiddelde temperatuur hier uitgekomen op 5,1 ºC. Een stevige westelijke circulatie voerde met een stormachtige wind zware regen- en hagelbuien aan, die 84 mm neerslag in ons tuintje achterlieten …

Maar de zwanen varen er wel bij. Het koppeltje dat zich regelmatig laat zien in de omgeving van Poppenhuizen, dobberde gistermiddag genoeglijk in het zonnetje in een sloot rond …

Begin november maakten diverse media melding van een horrorwinter die ons te wachten stond. Het kan natuurlijk nog best een koude winter worden, waarin het mogelijk wordt om te schaatsen op natuurijs, maar voorlopig zit er nog geen kou in de lucht. De komende week staan er opnieuw een paar stormachtige dagen met veel wind en regen op het programma. De kans op een witte kerst -het zou de derde op rij zijn- lijkt me uiterst klein, maar de tijd zal het leren.

Nu het voorjaar zijn intrede heeft gedaan, is het hoog tijd om het weerbeeld van de afgelopen winter nog eens even te schetsen. Daar ben ik overigens vrij snel mee klaar, want het was geen winter die lang in het geheugen zal blijven hangen.

De winter begon zo mooi, met een lange vorstperiode die rond 24 november begon. December was met een gemiddelde temperatuur van -2,6 ºC in ons tuintje de koudste wintermaand in 40 jaar, maar na de jaarwisseling ging de winter echter als een nachtkaars uit. Zowel januari als februari waren relatief zacht …

Door de extreme kou in december gaat de winter van 2010-2011 toch nog de boeken in als een koude winter. In ons tuintje ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 1,0 ºC, tegen normaal ca. 2,6 ºC. Het KNMI in De Bilt kwam uit op een gemiddelde temperatuur van 2,3 graden, tegen 3,3 ºC normaal. De afgelopen winter telde in ons tuintje 56 vorstdagen, waarvan 29 in december. Een vorstdag is een dag met een minimumtemperatuur onder nul. Het kwam slechts eenmaal tot strenge vorst, en de winter telde 20 ijsdagen, waarvan 19 in december. Op een ijsdag blijft het de hele dag vriezen …

Het temperatuurverloop zag er in ons tuintje als volgt uit:

Toch even vergelijken met de lange witte winter van 2009-2010:

In het rijtje van de winters van 2003 tot en met 2011 staat de winter van 2010-2011 op een mooie tweede plaats …

Behalve relatief koud, was de winter met landelijk gemiddeld 165 mm tegen 194 mm ook tamelijk droog. Maastricht was het natste KNMI-station, met 216 mm tegen 181 mm normaal. In De Bilt werd 193 mm afgetapt, vrijwel de normale hoeveelheid van 191 mm. In ons tuintje heb ik slechts 125 mm afgetapt, tegen normaal ca. 185 mm …

Hoe droog de winter hier in het noordoosten was, is goed te zien in de grafiek van de neerslagcijfers in de winters van 2003 tot en met 2011:

In december viel de neerslag eigenlijk alleen in de vorm van sneeuw. Daardoor lag er in grote delen van het land in december op vrijwel alle dagen een sneeuwdek. Op vrijdag 17 december viel met name in de Randstad en Zeeland ca. 5 tot 20 cm sneeuw. Die sneeuwval leidde tot een verkeersinfarct op het spoor, op de weg en in de luchtvaart. De dagen daarna groeide het sneeuwdek in het westen en midden van het land op veel plaatsen verder aan. Op 23 en 24 december sneeuwde het langdurig in het zuidoostelijk deel van het land.

In Fryslân kwamen we er in tegenstelling tot de lange witte winter van 2009-2010 goed vanaf wat de sneeuw betreft. Veel meer dan een sfeervol laagje lag er over het algemeen niet. Dat zorgde er in combinatie met de vrieskou voor, dat het beste schaatsijs deze winter in het noorden en oosten te vinden was. Onder andere in De Deelen, in de Jan Durkspolder en op de Leijen werden in december schaatstochten georganiseerd. Daarom sluit ik dit overzicht af met een foto van een aantal schaatsers op de Leijen, die ik op 28 december heb gemaakt. De foto is bewerkt op de iPad …

Op basis van de weersverwachting voor vandaag (zonnig, maar fris) had ik me voorgenomen om vandaag weer eens een kuiertje te maken naar de dobbe in het Weinterper Skar. Het beloofde zonnetje blijft ook vandaag echter weer verscholen achter een grijze wolkenmassa. Omdat ik nog steeds te kampen heb met de naweeën van de zware middag in het riet van vorige week dinsdag – die sessie kwam net een weekje te snel na mijn griep, vrees ik – heb ik vandaag maar wijselijk besloten om mijn eerste kuiertje in maart nog maar een dagje uit te stellen. Het is tenslotte prima weer om even terug te blikken op het weerbeeld van februari …

De laatste wintermaand was zacht. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,6 ºC tegen 3,0 ºC normaal. Bij ons in het noorden was het verschil minder groot: 3,1 ºC tegen normaal 2,3 ºC, maar ook hier was het relatief zacht. Vooral in de eerste helft van de maand waren de temperaturen hoog, over de eerste zestien dagen van de maand kwam de gemiddelde temperatuur uit op 4,8 ºC. In ons tuintje heb ik 11 vorstdagen genoteerd (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C), normaal zijn dat er ca. 14. IJsdagen (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C) hebben zich in februari niet voorgedaan. Enfin, het bovenstaande grafiekje spreekt verder voor zich …

Behalve zacht was februari ook droog. Weinig neerslag wil echter nog niet zeggen dat het ook een mooie maand was. Het was voornamelijk grijs en bewolkt, ik heb slechts 5 zonnige dagen kunnen noteren.Gemiddeld over het land viel er 50 mm neerslag, tegen een langjarig gemiddelde van 47 mm. In ons tuintje bleef het beperkt tot slechts 31 mm, tegen normaal zo’n 44 mm. De meeste neerslag viel in de vorm van regen. Op 1 februari had onze regio te maken met ijzel, met gladde wegen tot gevolg. In de avonduren van 23 februari viel er nog een laatste laagje sneeuw …

Na een winter, die een flitsende en veelbelovende start kende, maar die uiteindelijk die belofte niet waar kon maken, is vandaag het meteorologische voorjaar begonnen. Het kan me niet snel genoeg ècht voorjaar worden, want de bodem van mijn foto-archief begint zo langzamerhand in zicht te komen, en ik heb behoefte aan wat zon en warmte.

Om dit wat grijze logje positief en met een lach af te sluiten, doe ik er nog een foto van het zonnetje in huis bij …

Maak er een mooie avond van.
En niet vergeten: morgen stemmen! (bij voorkeur progressief)