Lichtlijnig

Vorig jaar begon ik mijn overzicht van de winter van 2008-2009 met: “De winter van 2008-2009 gaat de boeken in als de koudste winter in twaalf jaar. Maar was die winter eigenlijk wel zo bijzonder?”

De gemiddelde temperatuur over de drie wintermaanden kwam toen landelijk uit op 2,2 °C tegen 3,3 °C normaal. In ons tuintje kwam ik toen uit op 1,7 °C tegen normaal 2,6 °C. Nu een jaar later de meteorologische winter van 2009-2010 achter ons ligt, kunnen we stellen dat de winter van 2008-2009 eigenlijk helemaal niet zo bijzonder was. In afgelopen winter is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitgekomen op -0,4 °C. Bij het KNMI in de Bilt was de gemiddelde temperatuur 1,1 °C …

In fotografisch opzicht begon de winter op 1 december 2009 met een topdag. Bij het Nannewiid was ik samen met Johan getuige van een bijzondere zonsondergang, waarbij de kleur blauw de boventoon voerde, het blauwe uur …

Tot half december bleef de temperatuur ruim boven het langjarig gemiddelde, maar daar kwam verandering in onder invloed van een sterk hogedrukgebied ten noorden van ons land. Vanaf 14 december regeerde Koning Winter met tempraturen die voortdurend ruim onder het langjarig gemiddelde lagen …

In ons tuintje heb ik 68vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen normaal ca. 40. Zeven maal kwam het tot strenge vorst (normaal 4) en ik heb 31 ijsdagen (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C) geteld, normaal zijn dat er ca. 11 …

Landelijk waren de verschillen weer groot in ons kleine landje. Van noordoost naar zuidwest liepen de gemiddelde temperaturen op de KNMI-stations uiteen van – 0,2 °C in Eelde tot 2,4 °C in Vlissingen …

Resumerend kan worden gesteld dat de winter van 2009-2010 de koudste was in 14 jaar. Zo ver gaat mijn meetreeks nog niet terug, maar het is in ons tuintje toch wel duidelijk de koudste winter sinds 2003 …

Ondanks alle kou was het geen ouderwetse schaatswinter. Vooral in het noorden gooide sneeuwval regelmatig roet in het eten. In de ochtend van 17 december konden we een eerst pak sneeuw van bijna 40 cm verwelkomen …

Daarna kregen we nog een aantal zeer sneeuwrijke dagen, waaronder 20 december met ruim 10 cm sneeuw en een sneeuwjacht in het weekend van 9 en 10 januari, die plaatselijk sneeuwduinen van een meter deed ontstaan. Gemiddeld werden er over het land 42 dagen met een sneeuwdek geteld. Het langjarig gemiddelde bedraagt 13 sneeuwdekdagen. In het noordoosten van het land lag er plaatselijk zelfs op 55 dagen sneeuw. Een dergelijk groot aantal sneeuwdekdagen was in meer dan 30 jaar, sinds de winter van 1979, niet meer voorgekomen. In ons tuintje was het laatste restje sneeuw pas na 69 dagen verdwenen …

Ik had de schaatsers graag wat meer ijspret gegund, maar voor mij als amateurfotograaf was het met alle sneeuw een geweldige winter. Onlangs hoorde ik een weblogger verzuchten dat ze nog nooit zo weinig had gefotografeerd als in de afgelopen winter. Voor mij was het omgekeerde het geval. Ik heb mijn foto’s niet geteld, maar dat zijn er over de periode december – februari naar schatting 2200, en daar komen dan nog de video-opnamen bij. De meest bijzondere video-opname is voor mijn gevoel wel die van de poolsneeuw op 8 januari …

Intussen heb ik het grootste deel van mijn foto- en videomateriaal van de afgelopen winter onder de titel “De lange witte winter” verwerkt tot een inmiddels 16-delige serie films, die ieder 8 tot 10 minuten duren. De beelden laten zich ook nu weer wonderwel combineren met – deels speciaal voor de winter gecomponeerde – muziek van Johan. Misschien zet ik deze serie nog wel eens op YouTube, zodat een ieder daar t.z.t. van mee kan genieten …

En intussen gaat de astronomische winter gewoon door waar de meteorlogische winter was gestopt, met lichte vorst en af en toe wat lichte (natte) sneeuw …
Als we Piet Paulusma mogen geloven, dan laat het aangename voorjaarsweer nog even op zich wachten: “De echte lente laat door de koude start nog even op zich wachten. In de tweede helft van maart of eind maart verwacht ik de overgang naar lentetemperaturen. Ik verwacht vervolgens dat april wisselvallig zal verlopen, maar wel aan de warme kant en mei kan ook een te warme maand worden met flink wat zon.”

Februari was de derde koude wintermaand op rij. Aan het begin van de maand lagen de temperaturen nog rond de normale waarden, maar vanaf 8 februari werd het echt koud. Onder invloed van een hogedrukgebied ten noordwesten van ons land werd koude lucht aangevoerd vanuit het oosten. In ons tuintje heb ik  van 8 t/m 17 februari acht ijsdagen op rij kunnen noteren. De maximumtemperaturen lagen in die periode tussen -0,2 °C en -4,7 ºC. In de nachtelijke uren was er veelal sprake van lichte of matige vorst. Strenge vorst heeft zich in februari in ons tuintje net niet meer voorgedaan. De gemiddelde temperatuur is in ons  tuintje februari uitgekomen op 0,1 ºC, tegen een normaal gemiddelde van ongeveer 2,3 ºC …

Februari telde  8 ijsdagen, dagen waarop de maximumtemperatuur niet boven het vriespunt uit steeg, normaal zijn dat er ongeveer vier. Verder heb ik in februari 21 vorstdagen (dagen met een minimumtemperatuur lager dan 0,0 ºC) geteld, normaal zijn dat er ongeveer 14. Zeven maal ging het daarbij om matige vorst (tussen -5,0 ºC en -10,0 ºC) en 14 maal was er sprake van lichte vorst (tot -5,0 ºC).

Geheel in de lijn van deze winter was ook februari, behalve een koude maand, een witte maand. Normaal valt er in ons tuintje in februari gemiddel zo’n 44 mm neerslag. Dit jaar ben ik uitgekomen op 78 mm, en dat viel voor een belangrijk deel als sneeuw …

De laatste sneeuw dwarrelde in de nacht van 23 op 24 februari in ons tuintje neer. Een dag later was ons tuintje voor het eerst dit jaar na 70 dagen helemaal vrij van sneeuw. Of dat ook echt de laatste sneeuw van deze winter is geweest, dat is nog maar de vraag. Aan de meteorologische winter is op 1 maart een eind gekomen, maar de astronomische winter sputtert nog wat na. Het zou best eens kunnen, dat er aan het eind van de week nog weer eens wat sneeuw gaat vallen …

Nu het einde van de meteorologische winter in zicht is, kan ik wel stellen dat ik een prima winter heb gehad. Sinds ik MS heb, heb ik nog niet eerder in zo’n lange periode zo duidelijk kunnen ervaren dat ik me tegenwoordig beter kan wapenen tegen kou dan tegen warmte. Omdat het dankzij de vele sneeuw ook nog eens een erg fotogenieke winter was, heb ik deze winter meer fotokuiertjes gemaakt dan gemiddeld in de voorgaande winters. Die fotokuiertjes kostten me – ook weer dankzij diezelfde hoeveelheid sneeuw – stuk voor stuk veel kracht, maar ze  leverden me ook steeds weer energie op …

Nu, aan het eind van de winter, ben ik even door mijn energie heen. Ik begin letterlijk en figuurlijk zwarte sneeuw te zien. De plotselinge ziekenhuisopname van Aafje vorige week dinsdag, en de stress en extra drukte die dat met zich meebracht, heeft er flink ingehakt. Alleen al over mijn avonturen in de lokale supermarkten zou ik bijna een boek kunnen schrijven. Man, man, wat zitten die winkels tegenwoordig onlogisch in elkaar. Ik heb steevast twee of drie rondjes nodig, voordat ik alles wat op het lijstje staat heb gevonden. Natuurlijk, die onlogische inrichting van de supermarkten is ervoor bedoeld om de consument maar zoveel mogelijk te verleiden tot allerlei onnodige aankopen. Maar hoe vermoeiend die rondjes door de supermarkt ook waren, ik ben mooi niet in die marketingtrucs  getrapt. Meer dan er op mijn boodschappenlijstje stond, zat er uiteindelijk niet in mijn winkelwagen …

Gelukkig knapt Aafje de laatste dagen zienderogen op. Ze krijgt zelfs alweer praatjes. 
Dat betekent dat ik de komende dagen zowel letterlijk als figuurlijk een stapje minder kan doen. Naar het zich laat aanzien krijgen we voorlopig vooral te stellen met grijs en regenachtig weer. Dat lijkt me in de huidige situatie een prima weertype om het ook met mijn fotokuiertjes even kalm aan te doen en voor het weblog terug te vallen op mijn rijk gevulde archief, totdat de zwarte sneeuw uit beeld is verdwenen …

De dramatische wissel van Sven Kramer op de 10 km hakte er behoorlijk in gisteravond. Gelukkig deed zich voordat ik naar bed ging nog een fotomoment voor om de zinnen wat te verzetten …

De lange witte winter sputterde in het holst van de nacht nog wat na door ons tuintje opnieuw even wit te kleuren …

En dus heb ik nog maar even met de camera een klein rondje door de tuin gemaakt …

Intussen is ons tuintje weer helemaal groen. Ook het laatste restje decembersneeuw is eindelijk verdwenen, zodat ons tuintje vandaag voor het eerst na 69 dagen weer helemaal sneeuwvrij is.

Terwijl Aafje heel voorzichtig weer iets van kleur op haar wangen begint te krijgen, liggen er ook op dag 67 na de 17e december nog een paar langzaam wegkwijnende hoopjes sneeuw in ons tuintje …

Helaas heeft één van de paarse vlinderstruiken, die ik vorig jaar op mijn verjaardag van mijn fotomaatje heb gekregen, alle sneeuw niet overleefd …

De zware last van een halve meter sneeuw is hem helaas noodlottig geworden …

Ook de agapanthus, die ten tijde van het begin van de winter in een vergeten hoekje is blijven staan, heeft de winter jammer genoeg niet overleefd …

Gelukkig is er ook goed nieuws te melden vanuit ons tuintje: de lampionnetjes hebben moedig stand gehouden en stralen boven de bevroren vijver nog steeds kleur en warmte uit …