Lichtlijnig

Donderdag rond het middaguur werd door Wetterskip Fryslân het besluit genomen om It Eilân-Oost en een tweede retentiepolder onder water te zetten. Retentiepolders zijn gebieden aan de boezem, die ingericht zijn om op gecontroleerde wijze oppervlaktewater in te laten en om dit water tijdelijk te bergen. Om overstromingen in bewoonde gebieden te voorkomen worden deze polders ingezet bij hoge boezemwaterstanden …

Voor mijn fotomaatje en mij was dat aanleiding om donderdagmiddag even een kijkje te nemen op It Eilân. Terwijl we daar waren, zagen we in de verte een groepje mensen bij het waterinlaatkunstwerk van Fryslân’s eerste retentiepolder. Waarschijnlijk waren medewerkers van het waterschap op dat moment bezig om de waterinlaat open te zetten. We hebben nog even overwogen om daar te gaan kijken hoe het water de polder in zou stromen, maar de naderende bui weerhield ons van dat plan. En dat was achteraf bekeken maar goed ook …

Ik heb wel een filmpje gevonden, waarop te zien is hoe het water donderdagmiddag de polder in stroomde:

Omdat het volgens het waterschap naar schatting 24 uur zou duren, voordat de polder gevuld zou zijn met water, ben ik vrijdagmiddag opnieuw naar It Eilân gereden. Hieronder volgt een aantal foto’s waarop de verschillen tussen de donderdag en de vrijdag te zien zijn vanaf ongeveer dezelfde standpunten …

Donderdagmiddag, 14:04 uur:

Vrijdagmiddag, 13:55 uur:

Donderdagmiddag, 14:05 uur:

Vrijdagmiddag, 14:00 uur:

Donderdagmiddag, 14:12 uur:

Vrijdagmiddag, 14:11 uur:

Ik ben begonnen met een kaartje, en ik eindig ermee. Het gebied met de gele rand is de retentiepolder It Eilân-Oost, het gebied met de blauwe rand is de polder De Burd. Bij de Burd is donderdag een dijk doorgebroken, over een lengte van 200 meter stroomde water de polder in. Bewoners van het gebied hebben vervolgens het dringende advies gekregen om de polder te verlaten.

De waterstand in Fryslân blijft tot na het weekend gevaarlijk hoog, omdat er nog steeds niet afgestroomd kan worden naar de Waddenzee. De drie retentiepolders (It Eilân-Oost, de Soestpolder bij Burgum en een zandwinpunt bij Mildam) doen intussen hun werk, aldus het waterschap. Mede door inzet van It Eilân East als retentiegebied is het waterpeil op de boezem bij Grou met 2 centimeter gezakt, en dat kan net genoeg zijn om de grootste druk van de dijken en kaden af te halen …

De actuele stand van zaken is, dat het waterpeil van de Friese boezem is gezakt naar -34 NAP. Het streefpeil is -52 NAP, dus de situatie is nog steeds spannend. Zaterdagochtend zijn 100 medewerkers van Wetterskip Fryslân en collegawaterschappen uit heel Nederland het gebied in getrokken om herstelwerk aan de kades te doen.

Vrijdag 6 januari is 700 kilometer kade geïnspecteerd op verweking. Een kade die verweekt is, is verzadigd met water en moet gesteund worden door zand aan te brengen aan de voet. Dit gebeurt met kranen. De verwachting is dat de meeste herstelwerkzaamheden vandaag worden afgerond. Wat vandaag niet klaar komt, wordt zondag aangepakt.

Medewerkers van waterschappen uit heel Nederland zijn gisteren en vandaag naar Fryslân afgereisd om Wetterskip Fryslân te helpen bij het inspecteren van de kades. De hulp komt van de waterschappen Scheldestromen, Zuiderzeeland, Rijnland, Delfland, Aa en Maas, , Rivierenland, Rijn en IJssel, Schieland en de Krimpenerwaard, Stichtse Rijnland en Waternet.

Hulde voor al die noeste werkers!

Tot nu toe hebben we in Nederland in het nieuwe jaar alleen nog maar storm en regen gehad …

So far we have had only storm and rain in the New Year in the Netherlands …

Gistermiddag was ik met mijn fotomaatje bij de retentiepolder It Eilân …

Yesterday afternoon I went to a polder with a friend …

Om ervoor te zorgen dat dorpen en steden droog blijven, is deze polder gistermiddag vlak nadat wij er waren onder water gezet door het waterschap …

To prevent the flooding of villages and cities, this polder was flooded by the authorities just after we were there yesterday afternoon …

Jetske maakte aan de overkant van de brug nog snel even een laatste foto van een naderende bui…

My friend made a last photo at the other side of the bridge of an approaching storm shower…

En toen was het tijd om terug te gaan naar de auto …

Time to go back to the car …

Enkele minuten later zaten we precies op tijd weer in de auto …

A few minutes later we were just in time back in the car  …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Prettig weekend! … – …Enjoy your weekend!

Om ervoor te zorgen dat dorpen en steden droog blijven, is deze polder gistermiddag vlak nadat wij er waren onder water gezet door het waterschap …

To prevent the flooding of villages and cities, this polder was flooded by the authorities just after we were there yesterday afternoon …

Terwijl ik mijn weg over het Kuierpaad op It Eilân vervolgde, begon me na verloop van tijd het gevoel te bekruipen dat er iets niet helemaal goed ging …

Aangekomen bij de picknicktafel bij de drie bomen stond ik inderdaad voor een probleem: een brede vaart versperde me de weg naar de molen. Blijkbaar had ik van het Kuierpaad linksaf moeten slaan om elders een bruggetje te nemen, want de molen staat niet op het oostelijk, maar op het westelijke deel van It Eilân. Er lag weliswaar nog een laagje ijs op de vaart, maar het leek me niet wijs om de draagkracht daarvan te testen …

Het was duidelijk dat ik de molen vandaag niet zou bereiken, want de omweg die ik daarvoor vanaf dit punt zou moeten maken, was wat teveel van het goede voor mijn benen. Dat stelt me wel in de gelegenheid om op dit moment het een en ander te vertellen over It Eilân. Op It Eilân, dat beheert wordt door It Fryske Gea – de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân – wordt niet meer geboerd. Het oostelijk deel van It Eilan is ongeveer 88 hectare groot en is in ‘t kader van de herinrichting ingericht als natuurgebied. Het combineert de functie van weidevogelbroedgebied in het voorjaar en fouragegebied voor ganzen in de winter.

Ook in Fryslân wordt hard gewerkt om in de pas te blijven met de klimaatverandering. Om ervoor te zorgen dat we in tijden van grote hoeveelheden neerslag droge voeten houden, heeft Wetterskip Fryslân ongeveer 920 poldergemalen, drie zeegemalen (waaronder het beroemde Woudagemaal), twee boezemgemalen en bijna 4.000 stuwen tot zijn beschikking. Voor het transport van water heeft Wetterskip Fryslân zo’n 5.000 km hoofdwatergang in beheer. Daarnaast is er een stelsel van ongeveer 20.000 km schouwsloten dat door eigenaren van aanliggende percelen wordt onderhouden.

Het oostelijk deed van It Eilan is de eerste retentiepolder in de provincie Fryslân. Dit is een gebied aan de boezem (het stelsel van met elkaar in open verbinding staande meren, vaarten, kanalen en sloten) dat er voor is ingericht om op gecontroleerde wijze overtollig boezemwater in te laten. Het is de bedoeling dat in Fryslân voor 2030 in totaal 700 ha wordt ingericht als retentiepolder …

Bij wateroverlast kan er ongeveer 500.000 kubieke meter water worden geborgen, dat binnen 24 uur via een waterinlaatkunstwerk (1) in de polder loopt. Om het water binnen het bergingsgebied te houden, is een nieuwe winterkade van ongeveer 1.500 meter aangelegd. Als de wateroverlast afneemt kan het water via een uitlaatkunstwerk (2) weer afstromen naar de winterpolder, waarna het kan worden teruggepompt naar de Friese boezem …

Van die in- en uitlaatkunstwerken (zie foto boven) is weinig te zien, omdat ze zijn weggewerkt in de winterkade en omdat het zicht op de lagere delen wordt ontnomen door riet en water. Vanaf het inlaatkunstwerk heb je een mooi zicht over de polder …

Om het verhaal van de bijna 115 jaar oude ‘De Roek’ – de grootste spinnekopmolen van Fryslân – te vertellen, zal ik nog wel eens op herhaling moeten. Ik weet nu in elk geval waar ik langs moet om bij de molen te komen. Of het zal lukken om de molen tegen die tijd te bereiken is nog maar de vraag, want het is nog een flink stuk lopen, en ik geloof niet dat er een mooi geëffend Kuierpaad naar toe loopt. Voor nu was het mooi geweest. Nog even een blik op het uitlaatkunstwerk …

En dan terug over het Kuierpaad, langs de boerderij …

En tot slot over de tijdelijke brug terug naar de auto …

Nadat ik dinsdagmiddag bij Goëngahuizen de bijzonnen had gefotografeerd, zag ik dat It Eilân weer bereikbaar is via de tijdelijke voetgangersbrug. Het grootste deel van het jaar zijn de bewoners van de zes of zeven huizen op dit kleine eilandje afhankelijk van vervoer middels een kabelpont. Om de bereikbaarheid ook bij eventuele ijsgang te garanderen wordt er gedurende de winterperiode een mooie voetgangersbrug over de Goaiïngahúster Sleat gelegd …

Met de voorspelde wisselende bewolking leek het me een aardig plan om mijn fotomaatje vandaag kennis te laten maken met It Eilân. Ik wilde er zelf ook wel weer eens een kuiertje maken, want de laatste keer dat ik er was, is al bijna een jaar geleden. Toen heb ik er een mooie, maar frisse fotokuier gemaakt onder een mooie blauwe hemel, dat was vandaag een stuk anders. Bij aankomst rond elf uur was het er hoofdzakelijk grijs. Grijs, winderig en nat, vooral op het pad …

Als er ergens een mooi plekje is om mooie wolkenluchten te kunnen kieken, dan is het hier wel. Vorig jaar december heb ik op mijn oude weblog laten zien hoe ver het zicht hier reikt: Ruim zicht op It Eilân. Vandaag was het zicht wat minder vanwege de grijze bewolking die door de lucht werd voortgejaagd, maar het landschap was er niet minder om …

De landerijen lagen er verlaten bij. Meer dan een groepje zwanen en wat ganzen in de verte hebben we er niet gezien …

Terwijl we al kijkend en kiekend verder liepen, zagen we in de verte een bestelbus staan. Er werd blijkbaar gewerkt in de polder …

Dichterbij gekomen werd er meer duidelijk. Vorig jaar december vertelde ik al dat het oostelijk deed van It Eilân de eerste retentiepolder in de provincie Fryslân is. Dit is een gebied aan de boezem (het stelsel van met elkaar in open verbinding staande meren, vaarten, kanalen en sloten) dat er voor is ingericht om op gecontroleerde wijze overtollig boezemwater in te laten. Het is de bedoeling dat in Fryslân voor 2030 in totaal 700 ha wordt ingericht als retentiepolder …

Op het eerste gezicht lijkt het een brug, maar dat is zeer onwaarschijnlijk op een plek waar geen weg loopt. Zo te zien wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de water in- en uitlaten, die er in geval van nood voor moeten zorgen dat we hier droge voeten houden …

Dichterbij is een kleiner kunstwerk gebouwd, dat ook dienst doet als in- of uitlaat voor het water …

Daarmee hadden we het verste punt van onze kuier van vandaag bereikt. Het was misschien half zo ver als vorig jaar, maar mijn benen lieten niet meer toe. Dat zal vast ook te maken hebben met de harde wind. Met een maximumtemperatuur van ruim 10 graden was het voor de tijd van het jaar ook vandaag weer niet koud, maar de wind maakte het allerminst aangenaam in de polder …

Terwijl Jetske zich nog eens gevaarlijk ver over het water boog om wat plaatjes te schieten, heb ik linea recta het pad gevolgd. Eenmaal bij het water was het niet moeilijk om te kiezen tussen het pontje en de brug. Ze dansten beide op en neer op het water, maar de brug gaf me toch een iets stabieler gevoel …

Ondanks de wind was het weer een mooie en gezellige wandeling met mijn fotomaatje, alleen de bewolking kon helaas niet geheel aan de verwachtingen voldoen.