Lichtlijnig

Nee, ik ben niet echt een liefhebber van de herfst. De steeds vroeger invallende duisternis, de lagere temperaturen, de grijsheid en het vocht doen me vaak geen goed. Toch heeft het najaar ook zo zijn lichtpuntjes. Neem nu buizerds … De hele zomer zie je ze eigenlijk alleen maar vliegen dan wel zweven, maar zodra het herfst is, kun je ze ineens weer langs de kant van de weg op een paal zien zitten. Zo ook gistermiddag …

Terwijl ik vanaf De Leijen via de kleinst mogelijke landweggetjes in de richting van Earnewâld reed, zag ik onderweg een prachtige witte buizerd op een straatlantaarn zitten …

Behoedzaam liet ik de auto uitrollen, waarna ik eerst een foto door de voorruit heb gemaakt. Daarna heb ik het raampje naar beneden laten zoeven en heb ik mijn camera voorzichtig uit het geopende raam gestoken …

Tot slot lukte het me ook nog om de auto een paar meter vooruit te laten rollen zonder de buizerd te storen. Nadat ik de derde foto had gemaakt, was het uit met de pret, omdat ik opzij moest voor een passerende auto …

Met reeën is het al weinig anders. Gedurende de zomer laten ze zich hoegenaamd niet zien, maar zodra de maïs van het land is, verschijnen er ook ineens weer reeën in beeld …

Terwijl ik in de buurt van Earnewâld stapvoets over de Bolderen reed, zag ik een paar reeën, die tussen de weg en het rietland stonden te grazen, attent als altijd …

Zo lang ik af en toe dit soort cadeautjes gepresenteerd krijg, kom ik die donkere en natte herfst wel weer door. Maar ik kijk wel alvast uit naar het echte winterweer, want dat heb ik toch liever …

Hoewel mijn lichaam de laatste week nogal heftig protesteert tegen de temperatuurschommelingen, hebben Jetske en ik donderdag toch even een gezamenlijke fotokuier gemaakt. Omdat het mooi helder weer was, stelde ik voor om even bij de Merskenheide te kijken. Met een beetje geluk zouden we misschien een paar reeën kunnen fotograferen …

De eerste foto’s maakten we bij de deels bevroren vennetjes. Langs de oever had Koning Winter een laagje met prachtige patronen over het water gelegd …

Wat verderop lag het ven nog open, daar vormden wind en water een mooie gebroken spiegel …

Jetske leek er niet uitgekeken te raken …

Toen we bij de heide aankwamen, zag ik in de verte een paar reeën staan. Terwijl ik Jetske op de ranke dieren wees, zagen we dat ze alle drie plotseling met grote sprongen maakten dat ze weg kwamen. De reden van hun gedrag werd al snel duidelijk: er rende een hond dwars over de heide. Daarmee was de kans om de reeën te kunnen fotograferen wel verkeken. Omdat we het allebei bovendien last kregen van de koude wind, besloten we maar rustig aan richting auto te gaan …

Enige tijd later werden we ingehaald door de man die zijn hond maar lukraak over de heide liet rennen. Toen ik de man aansprak op zijn gedrag, beweerde hij dat zijn hond altijd een meter of vier voor hem op het pad blijft lopen en nooit de heide in gaat. Kwader dan door keihard tegen me te liegen kunnen ze mij niet krijgen, want Jetske en ik hadden zowel de reeën als die hond over de heide zien rennen. Daarmee geconfronteerd had ontkennen geen zin meer, daarom gooide de man het over de boeg van de onschuld: “Die hond moet toch even kunnen rennen, en hij doet daar toch helemaal geen kwaad …”

Terwijl ik de discussie aanging, legde Jetske man en hond even vast op de gevoelige plaat. Van de stress die zo’n rondrennende hond bij de reeën veroorzaakt, en over wat er gebeurt als de reeën over enige tijd jongen hebben, had de man geen benul. Aan het begin van het pad heb ik hem nog even gewezen op het niet te missen bordje, waarop in kapitalen “HONDEN AAN DE LIJN” staat.

Ik heb niet de illusie dat deze discussie voor de toekomst veel zal opleveren, maar ik ben wel van mening dat we elkaar moeten blijven aanspreken op dergelijk grensoverschrijdend gedrag, want als we dat volledig overlaten aan de boswachter, dan komt het ook niet goed.

Terwijl in zuidelijke richting donkere wolken zich samenpakten en nauwelijks zichtbaar in oostelijke richting voortdreven, begon ik vanmiddag rond 14:00 uur aan een fotokuiertje op de Merskenheide. Het was weer eens zo’n sombere dag, waarop ik eerlijk gezegd helemaal geen zin had om op pad te gaan. Maar omdat de regen, die vandaag in het zuiden van het land met bakken naar beneden schijnt te komen, morgen wellicht over het noorden ligt, heb ik me er toch maar weer even gedwongen om even in beweging te komen …

Ik besloot maar weer eens een kuiertje te maken aan de west- en noordkant van de heide. Dat bleek een goede keuze te zijn, want waar ik stiekem op had gehoopt, bleek uit te komen: terwijl ik ongeveer halverwege het noordelijke pad liep, zag ik een ree staan …

Terwijl ik me op mijn hurken liet zakken, om nog een paar foto’s te kunnen maken, bleef de ree me scherp in de gaten houden …

Ook toen ik even later verder liep om de ree nog even te kunnen portretteren tussen de gele blaadjes van twee berken door, bleef het beestje roerloos staan. Het was duidelijk dat al mijn bewegingen scherp in de gaten werden gehouden. Als je goed kijkt, zie je achter de ree nog twee oortjes boven de heide uitsteken …

Toen duidelijk was dat ik blijkbaar geen kwaad in de zin had, kwam ook de rest van de familie tevoorschijn. Rustig kuierden ze onder het toeziend oog van de uitkijk naar de zuidkant van de heide …

Dat was voor mij het sein om maar aan de terugweg beginnen. Ik had het weer niet beter kunnen treffen. Reden genoeg om met een shagje nog even voldaan na te genieten bij de picknicktafel aan de weg. Daarbij hield ik de blik gericht op de heide, want terwijl de lucht in het zuiden alleen maar dreigender werd, zag het er in noordelijke richting nog steeds vriendelijk uit …

Heel apart …
Eigenlijk had hier een logje moeten staan over een fotokuiertje van zaterdagmiddag met wat foto’s van de laatste libellen van dit jaar, maar om de een of andere ondoorgrondelijke reden verschijnen de betreffende foto’s niet. Maar niet getreurd, ik heb recentelijk ook de eerste reeën weer gesignaleerd en gefotografeerd, en geloof het of niet, maar die foto’s verschijnen gek genoeg wel …

Donderdagmiddag reed ik weer eens over de Fjûrlânswei bij Aldeboarn. Aan het begin van het weggetje stonden twee reeën vlak naast de weg in het weiland. Zodra ik mijn auto in de berm had laten uitrollen, gingen ze er vandoor. De hinde bleef halverweg het weiland staan om mij nog eens even in ogenschouw te nemen …

De bok volgde met rustige, bijna statige pas …

Toen de hinde zich weer bij hem had gevoegd en lekker tegen hem aan begon te schurken, heb ik mijn weg vervolgd om ze hun rust te gunnen …

Nadat ik op 20 april vanuit de vogelkijkhut in de Jan Durkspolder de wedstrijd “Koppie onder” op de gevoelige plaat had vastgelegd, heb ik om weer op temperatuur te komen nog even een extra rondje door de omgeving gemaakt. De Jan Durkspolder maakt onderdeel uit van Nationaal Park De Alde Feanen. Het bijna 4.000 ha grote laagveenmoeras De Alde Feanen is een zeer afwisselend landschap bestaande uit meren, veenplassen, petgaten, rietlanden, ruigten, struwelen en moerasbossen. De mooiste plekjes zijn alleen over het water bereikbaar, maar in de omgeving van Earnewâld en in de Jan Durkspolder valt vaak ook wel wat te zien …

In het verleden ben ik hier al regelmatig op groepjes reeën gestuit, en dat overkwam me ook weer op die koude, wisselend bewolkte dinsdagmiddag. Terwijl ik ten noorden van Earnewâld rustig voorthobblede over de Bollema van der Veerweg, zag ik ze ineens gedrieën staan, fraai afgetekend tegen een rietkraagje. Oplettend als ze zijn, hadden ze me al snel in de gaten. Net als de kraan die op de achtergond stond te draaien, leek ik blijkbaar geen bedreiging te vormen, want ze hervatten alle drie vrijwel meteen hun graaswerkzaamheden …

Nadat ik voorzichtig was uitgestapt, kreeg ik de kans om nog een paar foto’s te maken, terwijl ik mijn ellebogen op de auto liet rusten. Plotseling werden de reeën verontrust door iets en gingen alle drie de kopjes omhoog …

Enkele tellen later gingen ze er spoorslags vandoor …

Terwijl de eerste ree een stuk verderop het riet indook, bleven de andere twee nog even staan. Een ogenblik keken ze nog om zich heen, daarna verdwenen ook zij in de coulissen …

Dat er in dit gebied regelmatig reeën te zien zijn, is overigens niet zo gek. Van 1979 t/m 2003 vond er jaarlijks een reeëntelling plaats in De Alde Feanen met als doel de populatie-ontwikkeling van deze ranke dieren in de gaten te houden.
Men verwachtte eigenlijk dat reeën zich in een dergelijk moerasgebied moeilijk zouden kunnen handhaven. Niets bleek minder waar. De populatie weet zich goed te handhaven. Tijdens de eerste telling in 1979 werden er 129 reeën geteld. Tijdens de telling in 2003 was het aantal getelde reeën 127!

Voor de beheerder It Fryske Gea was dit de aanleiding om niet meer jaarlijks een telling te houden, maar om dat nog eens in de vijf jaar te doen. De laatste telling was in het voorjaar van 2008. In totaal werden er dat voorjaar 144 reeën geteld. Dit komt gemiddeld neer op 5,2 reeën per 100 ha leefgebied (totaal 2750 ha). De verhouding bok : geit is 1 : 1,7, wat een zeer goede verhouding schijnt te zijn. De conclusie luidt dan ook dat het met de reeën in Nationaal Park De Alde Feanen goed gaat.