Lichtlijnig

Vanmorgen realiseerde ik me ineens dat ik mijn weercijfertjes over de maand juni nog niet eens heb gepubliceerd, terwijl ik al bijna toe ben aan het overzicht van juli. Dat moet er dan eerst nog maar even tussendoor …

Tijdens de eerste junidagen werd het mooie weer dat zo kenmerkend was voor het voorjaar van 2011 voortgezet. Wij hadden dan ook het geluk om op 7 juni nog een heerlijk zonnige dag op het strand van Terschelling te mogen beleven. Daarna sloeg het weer om en kregen we te maken met wisselvallig zomerweer. Met een gemiddelde temperatuur van 15,4 ºC tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 14,4 ºC, viel juni in ons tuintje toch nog warm uit. Ik heb 10 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) en 2 zomerse dag (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) kunnen noteren, normaal zijn dat er respectievelijk 11 en 3. Op 28 juni heb ik met 31,2 ºC de enige tropische dag kunnen noteren …

De tropische warmte werd in de avonduren verdreven door zware regen- en onweersbuien, die op diverse plaatsen in het land schade en overlast veroorzaakten. Het KNMI meldde dat er in Herwijnen 100 mm viel, waarvan 79 mm in een uur. Een dergelijke neerslaghoeveelheid wordt op een willekeurige plaats in ons land minder dan eens per honderd jaar overschreden. Vught werd getroffen door een downburst die enorme schade veroorzaakte. Nabij Kaatsheuvel werd een windhoos waargenomen. Lokaal viel hagel met een diameter van 3 cm. In totaal registreerde het KNMI die dag 75.000 bliksemontladingen. De buien hadden bij ons hun lading inmiddels grotendeels verloren, meer dan 5 mm viel er die dag niet …

We kwamen er hier overigens toch al goed vanaf met de neerslag in juni. Gemiddeld viel over het land 96 mm neerslag tegen 68 mm normaal. Bij het KNMI in de Bilt werd 114 mm afgetapt tegen normaal over de periode 1971-2000 ca 72 mm. De meeste neerslag werd in de Betuwe afgetapt, het al eerder genoemde KNMI-station Herwijnen kwam uit op 156 mm. In ons tuintje viel in juni 76 mm, vrijwel gelijk aan het langjarig gemiddelde van 71 mm …

Maandag en dinsdag was het tropisch warm in Nederland …

Monday and tuesday we had tropical conditions in the Netherlands …

Dinsdagavond volgde een weersomslag met spectaculaire luchten en onweersbuien …

Tuesday evening the conditions changed dramatically with spectaculair skies and thunderstorms …

Een paar minuten nadat ik deze foto’s had gemaakt, kwam de regen enige tijd met bakken uit de lucht …

A few minutes after I made these photos it started raining cats and dogs for a while …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Prettig weekend! … – …Enjoy your weekend!

Het tropische weer van de afgelopen dagen heeft zijn tol weer geëist. Er zijn tijden geweest, dat het me niet snel te warm was, maar naar mate de MS mijn zenuwstelsel stukje bij beetje meer aantast, kan ik er steeds minder goed tegen. Om het nuttige en het aangename te verenigen, heb ik gisteren aan het begin van de middag onder het motto “auto in, airco aan” een ritje gemaakt door het vlakke weidegebied ten westen van Drachten. Ik had gehoopt wat mee te kunnen pakken van de buienlijn, die ‘s ochtend overlast had veroorzaakt in het zuiden en westen van het land, maar die buienlijn verpieterde helemaal. Dreigender dan dit beeld, dat ik tegen 15:00 uur heb vastgelegd aan de Alde Ie bij Gorredijk, werd het niet …

Even vielen er een paar druppeltjes regen, daarna brak de zon opnieuw door om de temperatuur nog wat verder op te voeren. Om 20:02 uur werd in ons tuintje een maximumtemperatuur van 31,2 ºC gehaald. Nauwlettend de buienradar in de gaten houdend, ben ik ‘s avonds rond kwart over negen opnieuw in de auto gestapt, ditmaal om wat opnamen te maken van de tweede en zwaardere buienlijn die ons naderde. Tussen De Wilgen en De Veenhoop heb ik de auto in de berm gezet en dat was niks te vroeg …

Ik kon nog net een paar foto’s maken, voordat de eerste bui met veel regen en harde windvlagen overkwam. Echt spectaculaire foto’s zijn het niet geworden, maar ik vind vooral het licht en de vreemde patronen in de hogere wolkenlaag toch wel de moeite waard. Vanuit de auto heb ik vervolgens nog wat videoshots gemaakt, maar de resultaten daarvan heb ik nog niet bekeken. Tot rond middernacht bleef het nog onrustig boven Drachten en omgeving. Er waren vooral veel bliksemontladingen tussen de wolken te zien. Van echt noodweer was echter geen sprake, getuige ook de slechts 10 mm regen die er in ons tuintje is gevallen …

Zo, en nu ga ik eerst de rust eens in. Het zal wel een paar dagen duren voordat mijn lijf weer wat op kracht is, want behalve dat ik de tropische temperaturen heb moeten trotseren, heeft de manueel therapeut me vanmiddag ook weer even flink te pakken genomen. Kortom: hij die gaat slapen groet u.

Het heeft even geduurd, maar nu kan ik dan toch mijn weeroverzicht van 2010 presenteren. Met een opvallende lage gemiddelde jaartemperatuur is het wel een bijzonder jaar geworden.

Eindelijk is er een eind gekomen aan een lange rij van warme of zeer warme jaren. Het KNMI meldde dat de jaargemiddelde temperatuur in De Bilt voor het eerst sinds 1996 ruim onder normaal lag. De gemiddelde temperatuur over 2010 was 9,1 graden tegen 9,8 graden als langjarig gemiddelde. In ons tuintje was het beeld met een gemiddelde jaartemperatuur van 8,1 ºC in 2010, tegen een langjarig gemiddelde van ca. 9,1ºC weinig anders …

Dat wil echter geenszins zeggen dat er een halt is toegeroepen aan de opwarming van het klimaat. Integendeel, volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) was 2010 wereldwijd gezien een uitzonderlijk warm jaar. Gemiddeld over de hele wereld was het een van de warmste jaren sinds het begin van de systematische metingen in 1850. In ons deel van Europa was het vooral aan het begin van het jaar en in de maanden mei en december koud voor de tijd van het jaar, zodat de jaargemiddelde temperatuur hier juist onder normaal is uitgekomen …

Het jaar begon met een prachtige winterse januari, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op -2,2 ºC tegen normaal +2,2 ºC. Kijk, dat tikt meteen lekker aan voor het jaargemiddelde. Eindelijk kon er o.a. in de Jan Durkspolder weer eens geschaatst worden en deed de koek-en-zopie-tent, die momenteel trouwens regelmatig figureert rond de Ster-reclame op tv, goede zaken …

De winter van 2009-2010 zal vanwege de grote hoeveelheid sneeuw vooral de boeken in gaan als een lange witte winter. In ons tuintje viel al op 17 december 2009 een pak van bijna 40 cm sneeuw, en de laatste sneeuw viel pas op 5 maart. Gemiddeld werden er over het land 42 dagen met een sneeuwdek geteld. Het langjarig gemiddelde bedraagt 13 sneeuwdekdagen. In het noordoosten van het land lag er plaatselijk zelfs op 55 dagen sneeuw. Een dergelijk groot aantal sneeuwdekdagen was in meer dan 30 jaar, sinds de winter van 1979, niet meer voorgekomen. In ons tuintje was het laatste restje sneeuw pas na 69 dagen verdwenen …

Gemiddelde viel er over het land 801 mm neerslag, vrijwel gelijk aan het langjarig gemiddelde van 797 mm. In ons tuintje was het echter aanzienlijk natter: 869 mm tegen normaal ca. 770 mm. Wat dat betreft waren we echter geen uitzondering. Het natste KNMI-station was Rotterdam met 907 mm, het droogste Ell (Limburg) met 708 mm. Vooral in juli, augustus ern september kwam de regen af en toe met bakken uit de lucht …

Het was dan wel een erg natte zomer, koud was het zeker niet. En dat was dan weer voor een groot deel te danken aan een uitzonderlijke warme juli, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 19,5 ºC tegen normaal 16,5 ºC. Over het hele jaar kwam de gemiddelde temperatuur slechts in 4 maanden boven het langjarig gemiddelde uit …

Een echte hittegolf kwam er niet aan te pas om de gemiddelde temperatuur in juli zo hoog te doen uitkomen. Het aantal tropische dagen (30 graden of warmer) lag precies op het langjarig gemiddelde en ook het aantal zomerse dagen (25 graden tot 30 graden) lag niet extreem boven het langjarig gemiddelde. Het grote verschil werd in de zomer van 2010 gemaakt door het aantal warme dagen (maximumtemperatuur tussen 20 en 25 graden), want dat lag aanzienlijk hoger dan normaal. Kijken we naar het hele jaar, dan valt ook het aantal vorstdagen en het aantal ijsdagen op. Beide liggen (zeer) ruim boven het langjarig gemiddelde en dat drukt de gemiddelde temperatuur natuurlijk lekker …

Volgens het KNMI was 2010 niet alleen een koud, maar ook een zonnig jaar. De zon scheen beduidend vaker dan gewoonlijk. Gemiddeld over het jaar registreerde het KNMI 1772 uren zon tegen 1550 uren normaal. Het zonnigst waren de kustgebieden. In Stavoren scheen de zon zelfs 1900 uren. Maastricht kreeg slechts 1626 uren zon. Tot mijn spijt kan ik dat bij een gebrek aan een zonnemeter niet allemaal staven. In mijn herinnering overheerste vooral in de zomerperiode de bewolking, maar dat kan ook te maken hebben met het feit, dat ik in juni werd geconfronteerd met een forse MS-aanval, waardoor ik een tijdlang meer aan huis gekluisterd was. Wat ik wel weet, is dat we in 2010 vrij veel onweer hebben gehad, maar dat ik de bliksem maar één keer heb kunnen vangen …

Zonnig was het in elk geval wel op 11 augustus, toen we werden verblijd met een wolk van een baby, een prachtige kleinzoon, die we gerust mogen bestempelen als het zonnetje in huis …

Het jaar eindigde zoals het begon: koud, met in grote delen van het land een dik pak sneeuw. Omdat er in tegenstelling tot december 2009 nu in Fryslân maar weinig sneeuw viel, kon er in de laatste week van 2010 op grote schaal worden geschaatst, zoals hier op de Leijen …

Erg lang duurde de schaatspret overigens niet, want op oudejaarsdag begon de invallende dooi voorzichtig aan de ijsvloer te knagen en was dit het beeld bij de Leijen …

Tot slot nog wat ditjes en datjes over het weer in 2010 op een rij:

* de laagste temperatuur in ons tuintje: -12,2 °C op 8 januari 2010
* de laagste temperatuur landelijk: -16,9 °C op 20 december 2010 in Lelystad
* de hoogste temperatuur in ons tuintje: 33,1 °C op 9 juli 2010
* de hoogste temperatuur landelijk: 36,2 °C op 9 juli in Arcen 2010
* de natste dag in ons tuintje: 37 mm op 14 september 2010
* de laagste barometerstand: 972,3 hPa op 8 november 2010
* de hoogste barometerstand: 1042,7 hPa op 25 januari 2010
* ik heb slechts 1 keer lichtende nachtwolken gezien op 7 juli 2010

* Voor alle duidelijkheid: voor de waarnemingen in ons tuintje gebruik ik een niet-geijkt weerstation en dito regenmeter. Aangezien de temperaturen die door mijn weerstation worden vastgelegd over het algemeen aardig tussen die van de KNMI-stations Leeuwarden en Eelde zitten, denk ik dat het toch een tamelijk reëel beeld geeft.

Niet alleen het fotograferen van lichtende nachtwolken wordt vanuit huis en tuin ernstig belemmerd door een schromelijk tekort aan zicht op lucht en horizon. Het valt ook lang niet mee om hier vandaan de bliksem te vangen. Toch is het me in de nacht van zaterdag op zondag gelukt. Nadat de zware regenval was overgegaan in miezerregen, heb ik rond 1:00 uur de schuifpui geopend en de camera op het statief in positie gebracht. Met behulp van de afstandsbediening heb ik welgeteld 65 foto’s gemaakt. 64 keer was ik net te vroeg … of net te laat, het is maar hoe je het bekijkt … Maar om 2:13 uur was ‘t raak …