Lichtlijnig

Dat zul je nou altijd zien … Is de lucht weer eens het grootste deel van de dag helderblauw, heb ik na een slechte nachtrust volstrekt onvoldoende kracht in mijn benen om even een kuiertje in de zon te maken. Omdat een vervolg op de buiïge serie van gistermiddag niet echt past bij het weerbeeld van vandaag, maak ik er een korte terugblik op de mooie herfst van 2011 …

Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 11,4 °C tegen een langjarig gemiddelde van 10,6 °C, eindigde de herfst volgens het KNMI op de negende plaats in de top tien van zachtste herfsten sinds 1901. In ons tuintje ben ik uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 10,8 °C, daarmee was het precies een graad warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Geen wonder dat de koeien begin september nog wel even wilden pootjebaden …

Na de natte zomer viel het op veel plaatsen niet mee om de gewassen van het zompige land te halen, vooral maïs bleef noodgedwongen langer dan normaal op het land staan. Het vee had echter geen enkel probleem met de mooie herfst, tot ver in november stonden er koeien in de nog steeds grazige groene weiden …

De herfst was gemiddeld over het land droog met 142 mm regen tegen een langjarig gemiddelde van 243 mm. Het droge karakter van de herfst werd voornamelijk veroorzaakt door november. Het was volgens het KNMI de droogste novembermaand sinds tenminste 1906 met gemiddeld over het land slechts 9 mm neerslag tegen een langjarig gemiddelde van 82 mm. In ons tuintje ben ik deze herfst uitgekomen op 163 mm neerslag, tegen langjarig (1971-2000) ca. 231 mm …

Het was een prachtige herfst, die zich zeker in de eerste week van november van zijn mooiste kant liet zien. Van 14 tot 25 november volgde een periode waarin het voor het eerst sinds lange tijd vrijwel dagelijks mistig was, maar dat kon het beeld van de mooie herfst niet overschaduwen …

En intussen is de winter zacht en regenachtig van start gegaan. Tot op dit moment is er in december in ons tuintje 112 mm neerslag gevallen, helaas is dat vrijwel alleen in de vorm van regen en wat hagel neergedaald. Een winterse witte kerst lijkt er dit jaar niet in te zitten.

Na een prachtig najaar is de eerste week van de meteorologische winter ronduit herfstachtig verlopen. De verschillen kunnen weer niet groter zijn met de eerste decade van december 2010. Vorig jaar kwam de gemiddelde temperatuur over de eerste 10 dagen van december uit op -2,7 ºC en viel er ongeveer 27 mm neerslag in ons tuintje, voornamelijk in de vorm van sneeuw …

Een jaar geleden scharrelden de zwanen hun kostje noodgedwongen bijeen in mistige en bevroren weilanden, omdat veel sloten en vaarten al waren bedekt met een flinke ijsvloer waar hier en daar al een baan op was uitgezet …

Over de afgelopen tien dagen is de gemiddelde temperatuur hier uitgekomen op 5,1 ºC. Een stevige westelijke circulatie voerde met een stormachtige wind zware regen- en hagelbuien aan, die 84 mm neerslag in ons tuintje achterlieten …

Maar de zwanen varen er wel bij. Het koppeltje dat zich regelmatig laat zien in de omgeving van Poppenhuizen, dobberde gistermiddag genoeglijk in het zonnetje in een sloot rond …

Begin november maakten diverse media melding van een horrorwinter die ons te wachten stond. Het kan natuurlijk nog best een koude winter worden, waarin het mogelijk wordt om te schaatsen op natuurijs, maar voorlopig zit er nog geen kou in de lucht. De komende week staan er opnieuw een paar stormachtige dagen met veel wind en regen op het programma. De kans op een witte kerst -het zou de derde op rij zijn- lijkt me uiterst klein, maar de tijd zal het leren.

“De afgelopen maand was vrij zacht, zeer zonnig en recorddroog. Gemiddeld over het land, de meest representatieve manier om de droogte te beoordelen, viel slechts circa 9 mm tegen 82 mm normaal. Daarmee is november 2011 de droogste van de meetreeks.” Zo opent het KNMI het persbericht met het weeroverzicht van de maand november …

Het zonnige weer was in november vooral weggelegd voor het zuiden van het land. Volgens het KNMI scheen de zon in Maastricht zo’n 125 uur. Gemiddeld over het land scheen de zon ca. 95 uur. In en rond Drachten kwamen we er een stuk minder goed vanaf, in november heb ik hier slechts 5 echt zonnige dagen kunnen noteren. Hier in Fryslân was vooral een lange periode met hardnekkige mist opvallend. Van 14 t/m 23 november hadden we hier 10 dagen op rij, waarop het een (groot) deel van de dag mistig was …

November was ook een vrij zachte maand. In De Bilt werd een gemiddelde temperatuur berekend van circa 7,2 ºC tegen 6,2 ºC normaal over de periode 1971-2000. Onder invloed van bewolking en mist kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 6,1 ºC. Daarmee lag de gemiddelde temperatuur net 0,3 ºC hoger dan het langjarig gemiddelde over 1971-2000 van 5,8 ºC.
Vooral in de eerste week van november was het ook hier uitzonderlijk zacht. Van 12 t/m 22 november zaten we even in een koudere periode. Overdag kwam de temperatuur vaak maar net boven het vriespunt en vanwege lichte vorst in de nachtelijke uren, heb ik 10 vorstdagen kunnen noteren tegen ongeveer zes normaal …

Wat de hoeveelheid neerslag betreft, of liever gezegd het gebrek aan neerslag, liepen we hier in het noorden aardig in de pas met de rest van het land. Normaal valt er in november in ons tuintje ca. 80 mm neerslag, dit jaar ben ik niet verder gekomen dan 4 mm. Ook hier was november dus recorddroog …

Intussen is er duidelijk een eind gekomen aan de droogte. Over de eerste drie decemberdagen hebben we tot op dit moment al 30 mm regen gehad, en aan die nattigheid schijnt voorlopig nog geen eind te komen. En dan te bedenken dat we vorig jaar rond deze tijd dik in de winter zaten …

Om optimistisch af te sluiten nogmaals een foto van die prachtige zonsondergang van zaterdag 19 november …

Oktober begon met een stralende dag, waarop voor het laatst dit jaar de zomerse waarde van 25 ºC werd gehaald in ons tuintje. Bij de klimop was het die dag een komen en gaan van diverse insecten, waaronder ook de laatste vlinder die ik dit jaar heb gekiekt …

Dat stralende weer hield hier echter niet lang stand. De temperaturen bleven weliswaar ruim boven normaal, maar de zon moest steeds meer plaats maken voor bewolking en buien. In de tweede week van oktober kregen we hier 65 mm regen te verwerken …

Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur in oktober uit op 11,4 ºC, tegen een langjarig gemiddelde van 10,3 ºC over 1971-2000. In ons tuintje ben ik uiteindelijk uitgekomen op een gemiddelde temperatuur van 11,0 ºC, tegen normaal ca. 9,9 ºC. Ik heb 1 zomerse dag (maximumtemperatuur 25 graden of hoger) en 2 warme dagen (maximumtemperatuur 20 graden of hoger) kunnen noteren …

Landelijk gezien was oktober aan de droge kant, gemiddeld viel over het land 69 mm tegen 83 mm normaal. In het noorden was het duidelijk natter, op veel plaatsen viel hier 80 tot ruim 100 mm. In ons tuintje heb ik 90 mm afgetapt …

Na een bewolkte en regenachtige tweede week van de maand herstelde het weer zich en kwam er weer ruimte voor de zon. Als gevolg daarvan lukte het om halverwege de maand in De Deelen nog diverse libellen op de foto te vangen …

De rest van de maand wisselden zon en bewolking elkaar regelmatig af bij temperaturen die boven normaal bleven liggen. Dat de winter toch stilletjes dichterbij komt, is te zien aan de grote groepen ganzen, die zich intussen in de omgeving van Aldeboarn bij De Deelen hebben verzameld …

En stilaan begonnen ook de eerste herfsttinten zichtbaar te worden, al moesten we hier in het noorden wel tot 1 november wachten voordat die kleuren echt mooi tot hun recht kwamen onder een stralend zonnetje. Intussen was het bij een boer in Olterterp mogelijk om de tijd te doden met een potje dammen …

Na een koele en natte zomer volgde dit jaar een warme en zonnige septembermaand. De gemiddelde temperatuur over september is in De Bilt uitgekomen op 15,6 °C, tegen een langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 van 14,2 °C. In ons tuintje kwam de gemiddelde temperatuur uit op 15,3 °C, tegen een langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 van 13,7 °C. Vorig jaar was het in september in ons tuintje met een gemiddelde temperatuur van 13,2 °C ruim 2 graden kouder …

In ons tuintje heb ik in september 12 warme dagen (20,0 graden of warmer) en 3 zomerse dagen (25,0 graden of warmer) kunnen noteren. Even ter vergelijking: in de hele zomer (juni. juli, augustus) heb ik maar 4 zomerse dagen kunnen noteren. De wisselvalligheid, die zo kenmerkend was voor de zomer, zette ook in september echter door. Zo was het op 1 september donker, triest en winderig …

Terwijl het op 2 september warm en zonnig weer was …

Ook over de hoeveelheid neerslag hadden we in september niet te klagen. Gemiddeld over het land viel 65 mm tegen 78 mm normaal. In ons tuintje heb ik in september 69 mm neerslag opgevangen, tegen normaal ca. 77 mm …

Er werd een muggenplaag verwacht, maar die bleef hier gelukkig uit. Wel waren er zowel in september als in oktober nog diverse andere vervelende insecten actief. Van de wespe, die regelmatig even komen snoepen bij de klimop kan ik nog wel genieten. Veel minder blij ben ik met het feit, dat ik ondanks regelmatige controle, naar alle waarschijnlijkheid onlangs toch een tekenbeet heb opgelopen. Voorlopig zit ik dan ook weer aan de antibiotica, we moeten er maar weer het beste van hopen …