Lichtlijnig

December 2010 gaat de boeken in als een zeeer koude maand. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur in december uitgekomen op -1,1 ºC, tegen normaal 4,0 ºC. In ons tuintje ben ik uitgekomen op -2,6 ºC, tegen normaal ca. 3,4 ºC. We moeten ruim 40 jaar terug in de tijd om een koudere decembermaand tegen te komen, in december 1969 kwam de gemiddelde temperatuur in de Bilt uit op -1,4 ºC …

In ons tuintje heb ik 29 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen 12 normaal. December telde in ons tuintje verder 19 ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur onder het vriespunt blijft steken), normaal zijn dat er ca. 3. Voor dergelijke uitzonderlijke hoge aantallen moeten we terug tot 1933. Ondanks deze opvallende cijfers heb ik geen extreem lage temperaturen kunnen noteren. De laagste temperatuur werd op 22 december bereikt: -10,2 °C. Verder bleef het beperkt tot lichte of matige vorst …

Met landelijk gemiddeld 47 mm neerslag, tegen 79 mm normaal, was december vrij droog. De neerslag viel in december vrijwel allemaal in de vorm van sneeuw, zodat een groot deel van het land in december schuil ging onder een wit tapijt. Vooral op 17, 23 en 24 decmber viel in grote delen van ons land een dik pak sneeuw, wat leidde tot chaotische taferelen op de weg en het spoor. In ons tuintje heb ik 49 mm opgevangen (normaal ca. 74 mm), bijna de helft daarvan viel in de dooiperiode rond 11 december in de vorm van regen en natte sneeuw …

In tegenstelling tot december 2009, toen we hier bijna een halve meter sneeuw te verwerken kregen, viel er in december 2010 in Fryslân betrekkelijk weinig sneeuw. Het scheelde maar weinig of we hadden in Drachten zelfs geen witte kerst gehad, maar er viel net op tijd nog een sfeervol laagje sneeuw. In combinatie met de lage temperaturen leverde het gebrek aan sneeuw hier in het noorden op uitgebreide schaal een mooie ijsvloer op. Vooral tijdens en vlak na de kerst konden er in het noorden op diverse plaatsen schaatstochten worden gereden. De eerste officële tocht was ook ditmaal weer de tocht door de Jan Durkspolder en op 26 december kon voor het eerst sinds 1997 de Deelentocht weer worden georganiseerd …

Van een Elfstedentocht kon echter nog lang geen sprake zijn, omdat er op grote delen van de route nog maar enkele centimeters ijs lag. Het ging helemaal mis toen weerman Harry Otten zich ermee ging bemoeien: “Als nou al die Friezen gewoon eens aan de gang gaan om dat ijs sneeuwvrij te maken, dan kunnen we op 28 december schaatsen.” Vanaf dat moment verloor de winter helaas zijn scherpe kantjes. Waar bemoeit zo’n man zich ook mee, er lag immers vrijwel geen sneeuw …

Nadat ik er op dinsdag 28 december samen met Johan nog een prachtige wandeling op het ijs had gemaakt terwijl er een bonte stoet schaatsers over het ijs trok, bood de ijsvloer op de Leijen op oudejaarsdag bij een temperatuur van ruim 4 graden boven nul een trieste aanblik. Als gevolg van de ingevallen dooi stond er water op het ijs en alleen een paar achtergelaten schoenen op de picknicktafel herinnerde nog aan betere schaatstijden. De vogels in ons tuintje waren echter wel blij met het verdwijnen van het ijs. Een merel en een paar mussen profiteerden oudejaarsdag van de dooi door een lekker bad te nemen …

Op dit moment zit de winter in een flinke dip, waarvan het eind voorlopig nog niet in zicht lijkt. Met ingang van vandaag is het vaarverbod, dat in december voor een groot deel van de provincie was afgekondigd, weer opgeheven. We zullen moeten afwachten of januari en februari nog wat serieus winterweer voor ons in petto hebben.

Met de schrik van de kaalslag aan de Slotlaan nog in mijn benen heb ik mijn ritje gistermiddag vervolgd. Ik had me voorgenomen om even wat plaatjes te schieten op de midden in het bos gelegen ijsbaan van Beetsterzwaag, maar er stonden al zoveel auto’s langs de Poostweg, dat ik maar van dat plan heb afgezien. In het vervolg van het ritje heb ik nog een paar tussenstops gemaakt om wat winterlandschapjes vast te leggen. Zo kwam ik o.a. over de Alde Ie (kaartje Google Maps) ten westen van Gorredijk …

Omdat we hier nog steeds geen sneeuw van betekenis hebben gehad, zijn de doorgaande wegen goed berijdbaar. Op de landweggetjes is dat een heel ander verhaal. Hoewel het ook op dit soort weggetjes zo gek niet gaat als op een filmpje van een gladde helling ergens in Amerika, ben ik blij dat we amper twee weken geleden nog een setje winterbanden konden bemachtigen, want dat scheelt toch echt een slok op een borrel. Hoewel die laatste uitdrukking hier natuurlijk niet erg op z’n plek is …

Terug naar de Alde Ie … Hebben jullie gezien wat voor prachtig ijsvloertje daar op het water ligt!? Behalve dat weinig sneeuw zo zijn voordelen heeft op de weg, is het ook erg goed voor het ijs. Zonder dikke sneeuwdeken is het ijs mooi glad en groeit met lekker aan …

Voor het overige heb ik me weer eens geconcentreerd op hekken in het landschap. Zeker nu ze besneeuwd zijn, doen ze het weer goed op de foto. Tijd om de oude categorie ‘hekken’ weer in het leven te roepen …

Morgen ongetwijfeld meer winterse plaatjes, want hoewel op langere termijn de dooi op de loer dreigt te liggen, blijft het de eerstkomende dagen nog volop winter.

Nog voordat we op 1 december de meteorologische winter in gaan, en ver voor aanvang van de astrologische winter op 22 december, is Koning Winter ons land binnengevallen. Gisterochtend werden we verrast met een eerste laagje sneeuw. Veel was het nog niet, maar het gaf ons een dag eerder winterklaar gemaakte tuintje wel meteen een winterse aanblik. Het vijvernet droeg niet meer alleen de afgevallen bladeren van de hazelaar, maar ook een beetje sneeuw. …

De temperatuur liep in de loop van de dag op tot net even boven het vriespunt. Na een eerste nacht met matige vorst, kan ik vandaag waarschijnlijk de eerste ijsdag noteren, want tot op dit moment vriest het nog steeds licht. Op de meest zonnige plekjes is de sneeuw sinds gistermiddag wel verdwenen. De laatste door de eekhoorntjes vergeten hazelnoten vielen tussen de smeltende sneeuw al snel extra op …

Voorafgaand aan en tijdens de lange witte winter van 2009-2010 zat Piet Paulusma over het algemeen aardig goed met zijn verwachtingen. Afgelopen donderdag kwam Piet op zijn blog met zijn winterverwachting 2010-2011:

“Winter: Op schaatsen, sneeuw, te koud
Hier is mijn definitieve winterverwachting.
Gemiddeld verwacht ik dat de winter (iets) kouder zal verlopen dan normaal. December wordt gemiddeld flink kouder dan normaal met winterse neerslag en ijs. In januari liggen de temperaturen rond of iets onder normaal en hebben we meer droge, oostelijke stromingen en tussentijds wat winterse neerslag. In de late helft van de maand januari wordt het wisselvalliger met veel regen, ijzel en (natte) sneeuw. De maand februari verloopt zacht en wisselvallig met waarschijnlijk vaak stormachtig weer.”

Lees verder op Piet’s blog.

Hier en daar is in de afgelopen nacht een mooie basis gelegd voor een fijn ijsvloertje. Met lichte tot matige vorst in de nacht en temperaturen rond of net iets onder het vriespunt overdag kan dat ijsvloertje de komende dagen gestaag groeien. Als Piet’s verwachting voor volgende week uitkomt, is het echter maar de vraag of dat ijsvloertje voldoende draagkracht kan vergaren om schaatspret te garanderen, want er schijnt sneeuw op het programma te staan. Voor mij hoeft dat momenteel toch echt nog niet …

Laat het eerst maar eens een tijdje lekker vriezen, zodat er eindelijk weer eens wat tochten geschaatst kunnen worden. Vorig jaar hadden we dan wel een koude winter, maar het was toch vooral een lange sneeuwwinter, waarin maar mondjesmaat geschaatst kon worden. Niet dat ik zelf nog op de schaats zal staan, maar sleeën doe ik ook niet meer, en ijs geeft heel wat minder maatschappelijke overlast dan sneeuw. Een klein beetje sneeuw kan helpen om de temperaturen ‘s nachts wat extra te laten dalen, maar een pak sneeuw mag wat mij betreft uitblijven tot de kerst.

Tot slot: de laatste twee foto’s komen uit het archief. Na het winterklaar maken van de tuin en onverwachte bezigheden gistermiddag kan ik op dit moment mijn ene been nauwelijks voor het andere krijgen. De rest van de dag ga ik lekker onderuit gezakt met mijn iPad op schoot krachten verzamelen voor de dagen die komen …

Maak er een mooi winters weekend van!

De verschillen zijn weer groot momenteel. Terwijl in het zuidwesten gisteren plaatselijk 7 ºC werd gemeten, bleef de thermometer in het noordoosten steken bij -3 ºC. In ons tuintje werd het gisteren niet warmer dan -1,6 ºC, en op dit moment is het met -2,5 ºC nog net wat kouder. Volgens het KNMI waren temperaturen vanmiddag om 14:20 uur als volgt verdeeld …

De afgelopen week kwam het kwik hier dagelijks maar korte tijd even boven het vriespunt. De veelal noordoostelijke wind maakte het onder een voortdurend gesloten grijs wolkendek voor het gevoel echter nog een stuk kouder. Geen wonder dus dat er nog steeds veel sneeuw en ijs ligt. Terwijl ik de onderstaande foto gistermiddag maakte aan de Alde Ie ten westen van Gorredijk, zag ik voor het eerst deze week heel vaag een paar stukjes blauw tussen de wolken doorschemeren …

Even leek de zon door de bewolking heen te breken, maar dat was maar van korte duur. Ik had net genoeg tijd om een tegenlichtopname te maken van de glanzende ijsvloer aan de andere kant van de weg, daarna schoven er weer wolken voor de zon …

Terwijl ik mijn weg vervolgde, werd de bewolking nog één keer wat dunner. Omdat er juist een paar grote groepen ganzen tussen mij en de zon passeerden, heb ik de auto even half in de berm gezet om nog een paar foto’s te kunnen maken …

Hopend met een toevalstreffer, waarin ik het silhouet van een paar gazen voor de zon zou kunnen vastleggen, zoomde ik nog even in op de zon. Meer dan een lege witte schijf kreeg ik echter niet op de gevoelige plaat, de ganzen zaten net wat te laag …

Vandaag is het opnieuw koud en grijs. De sneeuwradar laat zien, dat we ons weer kunnen gaan opmaken voor een volgende portie sneeuw. We lijken de komende dagen opnieuw te maken te krijgen met winterse ongemakken op de weg.

Voor de schaatsliefhebbers is er nog steeds geen goed nieuws. Gisteravond stelde Piet Paulusma ons in de loop van de komende week matige tot strenge vorst in het vooruitzicht, omdat het krachtige hogedrukgebied dat een een tijdlang voor anker ligt boven Rusland en het noorden van Scandinavië, zich eindelijk leek te gaan uitbreiden naar onze omgeving. Vandaag heeft Piet zijn prognose echter alweer aardig bijgesteld: meer dan lichte, een enkele nacht misschien matige vorst, lijkt er niet in te zitten. In de loop van de week lijken de temperaturen op te zullen lopen …

We wachten het maar weer af. Met het oog op de sneeuw en de voorlopig nog aanhoudende vorst zal ik in ieder geval het vogelvoer in de tuin weer wat aanvullen. Daarmee zijn de vogels weer even geholpen, en het vergroot voor mij de kans om daadwerkelijk wat te tellen te hebben tijdens de tuinvogeltelling.
Maak er een mooi weekend van.

Tweeduizendnegen eindigt zoals het is begonnen: winters en koud.
Het eerste fotokuiertje van het jaar heb ik op 2 januari gemaakt bij de dobbe in het Weinterper Skar …

Er lag een mooie spiegelende ijsvloer op de weer ver buiten zijn oevers getreden dobbe, die het mogelijk maakte om de dobbe eindelijk weer eens heel voorzichtig van alle kanten te kunnen bekijken …

In de dagen die volgden brak alom in den lande de schaatskoorts uit en werd er op steeds meer plaatsen geschaatst. Helaas was de winter een kort leven beschoren, zodat het eigenlijk alleen vertrouwd was om te schaatsen op ijsbanen en ondergelopen stukken land. Tot echte schaatstochten kwam het vrijwel nergens.

Of dat aan het begin van het nieuwe jaar 2010 anders zal zijn, dat valt nog te bezien, maar het ziet er nog steeds hoopvol uit, want vanaf begin volgende week is er kans op matige tot strenge vorst.
Het is in ieder geval wel zo, dat de dobbe er dinsdag tijdens mijn laatste fotokuier van het jaar opnieuw bevroren bij lag …

Eigenlijk hadden we na de halve meter sneeuw die hier van 17 – 19 december is gevallen een langere periode van doorzettende dooi moeten hebben. Nu het de afgelopen week wat is blijven kwakkelen, zal er op veel plaatsen sprake zijn van kwalster of sneeuwijs, en dat is met zijn brosheid bepaald geen goed schaatsijs. In vergelijking met begin dit jaar ligt het ijs er akelig dof en grijs bij …

We wachten maar weer af hoe de winter zich verder zal ontwikkelen.
Tot die tijd wens ik u allen een feestelijke edoch rustige jaarwisseling.