Lichtlijnig

Na de pittige kuier van gistermiddag door het zompige rietland in De Wieden, heb ik mijn nog steeds trouwe, maar wat extra vermoeide onderdanen -zoals ik gisteren al schreef- vandaag inderdaad maar een rustdag toegezegd. Het is er een prima dag voor, want ook vandaag is het hier weer overwegend bewolkt en winderig …

Terwijl ik een groot deel van de dag zachtjes heen en weer wieg in mijn hangmat, klinken de melodieuze tonen van Pink Floyd ‘s “Wish you were here” of een andere CD door de kamer …

Omdat dat visueel weinig boeiend is, heb ik besloten jullie in plaats van een foto van de hangmat maar een foto van deze rustig op het Bovenwijde voortdobberende eend voor te schotelen …

Ik neem jullie nog maar weer even mee terug naar de vaartocht die we op vrijdag 2 september samen met mijn fotomaatje maakten in de omgeving van Giethoorn. Dat was tenslotte een heerlijk zonnig hoogtepunt van de vakantie.

Toen we een half uurtje hadden gevaren, werd het tijd voor een bakje koffie. We waren van plan om daartoe aan te leggen bij een recreatie-eilandje in het Bovenwijde, maar om de meeuwen niet te storen bij hun zonnebad op de aanlegplaats, besloten we ons een eindje daar vandaan maar lekker te laten drijven …

Onder het genot van een smakelijk bakje was een tijdlang alleen het zachte geklots van het water tegen de sloep hoorbaar. Erg lang duurde die rust echter niet. Al snel vlogen de meeuwen één voor één op …

De Gieterse jeugd van tegenwoordig maakte zijn opwachting …

Het zachte geklots van de golfjes tegen de sloep werd tamelijk ruw overstemd door het geronk van een paar kleine bootjes, waar pittige buitenboordmotortjes achter hingen …

Elders ontmoeten jeugdigen elkaar met ronkende brommertjes of zwaar dreunende en getunede auto’s, hier doen ze dat blijkbaar met snelle bootjes …

En ik kan me best voorstellen dat ze daar plezier aan beleven …

Onze vaartocht startte vrijdag rond 10:30 uur in Giethoorn. Daar vandaan zetten we koers naar het Bovenwijde (meestal uitgesproken als Bovenwiede), een meer van ongeveer 2 kilometer lang en 1 breed ten oosten van Giethoorn. Het is ontstaan doordat bij vervening de trekgaten te breed en de tussenliggende landstroken te smal zijn gelaten. Bij grote watersnoodrampen, zoals die van 1775 en 1825, sloeg het water die stroken land weg en ontstond het Bovenwijde …

Omdat de vakantietijd voor de meeste mensen al voorbij was, was het rustig op het Bovenwijde. Tijdens het eerste rondje dat we over het meer maakten, zagen we er vrijwel alleen punters varen …

Punter is de verzamelnaam van de diverse typen kleine open platbodem schepen die zijn ontwikkeld in de rivieren, delta’s en veengebieden van Nederland. Ze worden gekenmerkt door een nagenoeg plat lancetvormig vlak, rechte sterk hellende (vallende) stevens en hoekige spanten. Punters behoren tot de oudste nog bestaande schepen: schilderijen en aktes uit de zestiende en zeventiende eeuw vormen bewijs voor het bestaan van de huidige vorm en naam. Tegenwoordig worden er nog steeds punters gebouwd in Giethoorn e.o. in de provincie Overijssel …

De punter wordt van oorsprong voortbewogen door de wind of menskracht. In de veengebieden van Overijssel werden ze traditioneel geboomd. Bomen wordt in een punter ook wel punteren genoemd. De ondiepe sloten en meren maakten het makkelijk en efficiënt om de schepen met behulp van de bodem voort te duwen, de smalle sloten in de Wieden bemoeilijken roeien. Door zijn vorm is hij bij uitstek geschikt voor ondiepe met riet begroeide wateren …

Tegenwoordig komen punters met een buitenboordmotor veel voor. Daarnaast bestaan er zeilbare varianten. De meeste zeilpunters zijn uitgerust met het sprietzeil, maar varianten met een giek en gaffel komen ook voor. Kleinere punters hebben meestal alleen een grootzeil, op grotere varianten komt een fok ook voor. Het gebruik van meer dan twee zeilen is niet origineel, maar komt in het wedstrijdzeilen soms terug …

Kenmerkend voor de kleine zeilpunters en de vroege zeepunter was het enkele zwaard dat naar de andere zijde werd verplaatst bij het overstag gaan. Dit was smal van vorm, een zo genoemd zeezwaard. Bij gebrek aan een kiel, (de punter is immers een platbodem), dienen de zwaarden om het afdrijven (de drift) tegen te gaan. Niet alle kleine schepen hebben echter slechts één zwaard, en tegenwoordig is dit zelfs vrij zeldzaam …

Het was mooi om de punters bij een lekker briesje te zien voortdrijven op het meer, nu eens omgeven door schitteringen bij tegenlicht, dan weer mooi uitgelicht door het zonnetje …

Omdat ik Jetske -die volgens mij alles weet van punters- bij het schrijven van dit logje niet bij de hand had, heb ik mijn toevlucht genomen tot Wikipedia om wat informatie over punters te vergaren.

Vorige week donderdag stond er een bijzonder uitje op het programma. Medeblogster en bijna-buurvrouw Annemarie is even terug in Nederland. Voordat zij over enkele weken voorgoed emigreert naar Oostenrijk leek het haar een goed plan om met Jetske en ondergetekende èn met haar vriend Andi een dagje iets leuks te doen. Zo konden wij kennismaken met Andi en gelijktijdig Annemarie gedag zeggen tijdens een dagje op het water in en rond Giethoorn …

Na een eerste vaart door de gracht zijn we het Bovenwijde op gegaan. Andi keek zijn ogen uit met al dat water en die uitgestrekte platte vlakte rondom …

Jetske, die de wateren hier als haar eigen broekzak kent, had voor een prima boot met een pittige buitenboordmotor gezorgd, zodat we al snel weer aan de andere kant van het Bovenwijde Giethoorn weer in voeren …

Gelukkig beschikt Jetske over de nodige stuurmanskunst, zodat ze ons soepel tussen een aantal fluisterbootjes die het eenrichtingsverkeer negeerden door wist te manoeuvreren …

Een dagje op het water maakt hongerig, daarom leek het ons een goed plan om even aan te steken bij Grand Café Fanfare …

Terwijl Jetske en Andi ons schip aanlegden, maakte Annemarie het zich nog even gemakkelijk …

Het was goed toeven op het zonnige terras van ‘Fanfare’ en het eten smaakte als vanouds weer uitstekend. Zelf heb ik van de gelegenheid gebruik gemaakt door bij het café nu toch eindelijk de ‘Bert Haanstra Filmbox‘ aan te schaffen …

Na een voedzame maaltijd was het tijd om nogmaals een rondje over het Bovenwijde te maken. Terwijl we gedrieën luid zingend het muziekthema van ‘Fanfare’ over het water lieten schallen, passeerden we Smit’s Paviljoen, in de film bekend als Krijn’s Paviljoen. Andi had geen idee wat hem overkwam …

Op het Bovenwijde passeerden we vervolgens een baggerschuit, die ervoor zorgt dat de wateren in en rond Giethoorn bevaarbaar blijven. Gelieve vooral even te letten op de witte streep in de lucht. Het zou de laatste contrail zijn die we voorlopig zouden zien, omdat het vliegverkeer boven ons land en een groot deel van Europa in de loop van die donderdag geheel tot stilstand zou komen als gevolg van een vulkaanuitbarsting op IJsland …

Annemarie maakte het zichzelf weer gemakkelijk terwijl we over het Bovenwijde stuiterden …

Nadat we aan de overkant van het water even te kampen hadden met motorische problemen, zette Jetske het gas er op de terugweg nog eens even flink op …

Vanuit menig puntertje werden ons jaloerse blikken toegeworpen …

Na afloop van dit prachtige tochtje hebben we nog een tijdlang gezellig zitten napraten in Jetske’s tuin. Het was leuk om Andi te leren kennen en Annemarie en haar vriend op deze manier uit te zwaaien. Het komt vast helemaal goed met dit leuke stel in de Oostenrijkse bergen.