Lichtlijnig

Het is niet gebruikelijk om een serie logjes te beginnen met de finale of het slottafereel, maar gisteren kon ik er niet aan ontkomen. Het beeld van de koe te midden van het kruiend ijs bij Hindeloopen was te mooi om niet meteen iets mee te doen. Vanaf vandaag volgt er een aantal logjes met foto’s van de zoektocht naar het kruiend ijs.

Vorig weekend hadden Johan en ik al afgesproken om deze week te letten op het ontstaan van kruiend ijs langs de Waddenkust of bij het IJsselmeer, en daar zo mogelijk weer eens een fotosessie aan te wijden. Nadat zich woensdag op verschillende plaatsen langs de IJsselmeerkust al mooie ijsbergjes hadden gevormd, besloten we donderdagochtend op pad te gaan. Tegen elven vertrokken we naar Gaasterland, om beginnend bij het Mirnser Klif (kaartje Google Maps) van zuid naar noord langs de kust te rijden …

Het was grijs, kil en stil bij het Mirnser Klif. Er waren wat meeuwen actief op en boven de ijzige vlakte van het IJsselmeer, en een blauwe reiger leek er een bad te nemen. Heel in de verte lagen een paar kleine hoopjes ijs, maar dat stelde niets voor …

Om toch wat foto’s te maken, waagden we ons op het dunne en nog akelig gladde laagje ijs. Nee, schrik maar niet, dit laagje ijs lag direct op het strand, we zouden er niet eens natte voeten kunnen krijgen …

Wind, water, vorst en zand hadden gezamenlijk gezorgd voor fraaie golfpatronen in het ijs …

Van wat meer afstand is goed te zien, dat er ook al grotere gaten in het golvende ijslaagje zijn gevallen …

Hoe dichter je bij het smeltende ijs komt, hoe mooier het wordt. Omdat ik er alleen maar last van dacht te zullen hebben, had ik mijn macro-voorzetlensje thuis laten liggen. Daar had ik achteraf toch wel spijt van …

De noordwesten wind zorgde ervoor dat het op en bij het ijs toch weer knap frisjes was. Nog een laatste blik over het lege strand en de grijze ijsvlakte, en dan eerst maar weer even opwarmen in de auto …

Op naar het noorden, op naar de volgende halte.

Na een korte, maar erg koude winterperiode is deze week de dooi ingevallen, en dat brengt bij het IJsselmeer spektakel met zich mee …

After a short, but very cold winter period snow and ice started to melt this week, near lake IJsselmeer that’s quite a spectacle …

Als de dikke ijsplaten zijn gebroken, worden ze door de noordwestelijke wind o.a. naar een paar plaatsen aan de Friese kust geblazen (Google Maps)…

When the thick layers of ice are broken, the northwest wind takes it to some parts of the Frisian coast (Google Maps)…

Het ijs stapelt zich rinkelend en tinkelend op tot metershoge ijsbergen en dat lokte gisteren natuurlijk fotografen …

There the ice will pile up to meters high icebergs and of course that attracted photographers yesterday…

Als er dan ook nog eens een fotosessie met een roodbonte koe tussen de ijsbergen plaatsvindt, dan levert dat helemaal onvergetelijke beelden op …

When we encountered a photosession with a cow in the middle of the icebergs, I could shoot some unforgettable images …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Prettig weekend! … – …Enjoy your weekend!

Het is nog steeds een koude winter in Fryslân …

It’s still a cold winter in Fryslân …

De Waddenzee is bevroren en veranderd in een grote ijszee …

The Wadden Sea north of the Netherlands is frozen and changed into a large sea of ice …

Woensdagmiddag heb ik er heel voorzichtig een wandeling gemaakt …

Wednesday afternoon I went there for a very careful walk …

De lucht was af en toe wat heiïg, maar het was indrukwekkend om al dat ijs op zee te zien …

The sky was somewhat fuzzy now and then, but it was impressive to see all the ice at sea …

In de verte torent de vuurtoren van Schiermonnikoog boven de ijszee uit …

In the distance the lighthouse of the isle Schiermonnikoog is rising up above the sea of ice …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Prettig weekend! … – …Enjoy your weekend!

… maar het kon echt niet.

Vandaag heb ik samen met Johan een ritje gemaakt naar het noordoosten van de provincie. In de buurt van Dokkum lag het ijs op de Elfstedenroute er prachtig bij …

Maar in de zuidwesthoek lag helaas veel te weinig ijs en dat was nog veelal kwalsterijs ook. Bovendien lag nergens op de route de vereiste 15 centimeter ijs om de tocht op een verantwoorde manier uit te kunnen schrijven. Het Bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden heeft er samen met honderden vrijwilligers, inzet van 50 man van de landmacht en vele anderen alles aan gedaan om de tocht mogelijk te maken. Fryslân heeft zich weer van zijn beste kant laten zien, maar de natuur liet het helaas afweten. …

Nu is het een kwestie van slikken, even zuchten, desnoods uithuilen en vervolgens weer doorgaan met het leven. Tot en met zaterdag kan er in Fryslân nog volop geschaatst worden. Profiteer ervan, ik zal zeker nog eens een kijkje op of bij het ijs nemen om nog wat plaatjes van deze toch mooie ijspret-periode te schieten.

Hendrika herinnerde me er gisteren op subtiele wijze aan, dat ze vol spanning wachtte op de verklaring van de zwarte gaten, die her en der verschenen op het ijs in De Deelen. Als Hendrika de reacties op Vadertje Langbeen en de zwarte gaten had gelezen, dan had ze gezien, dat de verklaring daar inmiddels al is gegeven, maar ik ben de beroerdste niet, en dus wil ik het nog wel even samenvatting en aanschouwelijk maken. Daarvoor begin ik weer met het ijselijke stilleven dat gevormd werd door het eerste zwarte gat …

Dergelijke zwarte gaten, maar dan een stuk minder mooi en subtiel, heb ik op eind januari ook aangetroffen op de dobbe in het Weinterper Skar. Daar waren de zwarte gaten te zien in de eerste sneeuw die er deze winter op 29 januari was gevallen …

Deze rare plekken ontstaan doordat uit de bodem van de dobbe en andere wateren gasbelletjes opstijgen, die de nog verse en door de sneeuw verzwakte ijslaag van onderen aantasten. Groninganus schreef daarover: “De veenbodem onder het water laat regelmatig bubbeltjes methaan los, daardoor ontstaan ronde wakken, die vanaf de zijkant langzaam dichtgroeien, maar er heel lang over doen om helemaal dicht te gaan. Dit verschijnsel doet zich ook voor op het Hoornsemeer, een vrij recent aangelegd meer ten noorden van het Paterswoldsemeer. Daar kan je dus beter niet meteen gaan schaatsen …”

In combinatie met sneeuw levert dit het gevreesde kwalsterijs op: je trapt met je schaatsen voortdurend door deze brokkelige toplaag heen. Vandaar ook dat er alles aan wordt gedaan om deze vastgevroren sneeuw in de zuidwesthoek van Fryslân met man en macht van het ijs te schrapen …

Om iets van die gasbelletjes te laten zien, heb ik een drietal foto’s opgezocht, die ik in december 2002 heb gemaakt van het ijs op de dobbe. Toen lag er een prachtige, keiharde en spiegelende ijsvloer …

Als het water maar snel genoeg bevriest, zonder dat het bevriezingsproces wordt verstoord door wind en sneeuw, dan worden deze gasbelletjes gevangen in het ijs, voordat het de oppervlakte kan bereiken …

Op plaatsen waar de rij gasbelletjes boven elkaar in het ijs zijn gevangen, kun je aan de hand van die belletjes de dikte van het ijs meteen heel aardig inschatten …

Als we nu dit ijs maar hadden gehad op de route van de Elfstedentocht, dan was ik een stuk geruster geweest over het uitschrijven van de Tocht der Tochten. Ik vrees echter, dat er zeker op het zuidwestelijk deel van de route te weinig ijs ligt en dat de kwaliteit van dat ijs te slecht is. Het harde ijs op de laatste drie foto’s verliest zijn draagkracht niet meteen bij de eerste de best dooiaanval, het ijs dat er nu ligt begint echter vrijwel meteen zacht en brokkelig te worden. Die zestiende Elfstedentocht komt er, maar nu nog even niet, vrees ik …

Met dank aan allen, maar vooral aan Aargh, Geert en Groninganus voor hun bijdragen aan Vadertje Langbeen’s zwarte gaten.