Lichtlijnig

Paesens-Moddergat is een kleine gemeenschap in het uiterste noordoosten van de provincie Fryslân, die bestaat uit twee aaneen gegroeide dorpen: Paesens en Moddergat. Over het dorp, c.q. de dorpen wellicht later meer, nu richt ik me uitsluitend op datgene wat Paesens-Moddergat zo bijzonder maakt: zodra je er op de dijk staat, heb je er negen van de tien keer een geweldig zicht op het Wad …

Eenmaal over de dijk kun je langs een oude palenrij een stuk het Wad op lopen …

Als je even door de knieën gaat – wat aan het eind van deze dag nog lang niet meeviel – biedt de oude palenrij hier en daar mooie doorkijkjes …

Even om hoekje gluren …

Kijk, daar hebben we weer een vuurtoren, ditmaal is het die van Schiermonnikoog … Je zou bijna denken dat je er bij eb zo naar toe kunt lopen …

Maar het lijkt me toch wijzer om de tussen de zandbanken door laverende veerboot te nemen …

Vogels scharrelen hun kostje bijeen …

Terwijl ik me richt op de ditjes en datjes die er te fotograferen zijn, scharrelt Aafje op de achtergrond ook het een en ander bijeen …

Aafje is op zoek naar schelpjes voor de oudste kleinzoon …

En dan is het tijd om terug te gaan en ons klaar te maken voor de klim terug over de robuuste zeedijk …

Ter afsluiting van deze intussen acht dagen durende reis volgen morgen in het kader van Skywatch Friday nog een paar ‘luchtige’ plaatjes van ‘t Wad bij Paesens Moddergat.

De koffie is op, de ergste kramp is eerst weer even uit de benen, tijd om ons tripje voort te zetten. We verlaten de Seedykstertoer in oostelijke richting en passeren na ongeveer 500 meter het ‘Tempeltje van Ids’ …

Het tempeltje heeft de hoogte van de oude zeedijk en wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies van ons land voor …

Doordat er op het dak zeeklei is aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk, lijkt het alsof het topje van de dijk wordt opgetild …

Op een plaquette in de vloer van het tempeltje is te lezen dat het tempeltje in opdracht van Waterschap Friesland is ontworpen door de Friese beeldend kunstenaar Ids Willemsma ter gelegenheid van de afronding van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd op 6 oktober 1993 onthuld door de toenmalige Commissaris der Koningin Hans Wiegel …

De laatste foto’s zijn vorig jaar gemaakt, toen ik hoopte op de warmste dag van het jaar mijn verjaardag te kunnen vieren in de schaduw van het tempeltje. Ook daar liep de temperatuur toen echter op tot ruim boven de dertig graden …

Voordat we onze tocht voortzetten in oostelijke richting werpen we nog een laatste blik op de Seedykstertoer en het Tempeltje van Ids …

Op naar Paesens & Moddergat …

Nog even een keer diep ademhalen en dan beginnen we aan de beklimming van de 24 meter hoge Seedykstertoer …

Na een rustpauze halverwege de klim en een tijdlang bijkomen en uithijgen op een van de stoelen die op het uitkijkplatform staan, kan het grote genieten beginnen. Niet te dicht bij de rand komen, dan gaat het allemaal prima …

Eerst werpen we eens een blik in zuidoostelijke richting over de uitgestrekte landerijen en de rij windturbines …

Als we ons vervolgens iets meer naar het zuiden richten, dan zien we onder ons de Kleilânsmole weer staan …

Aan de horizon zien we in het zuiden de skyline van Leeuwarden …

In westelijke richting zien we hoe de zeedijk en de dijkweggetjes door het land kronkelen, terwijl zon en wolken een pas-de-deux lijken te dansen boven het polderland …

Aan de noordkant van de toren hebben we een prachtig zicht op het buitendijkse land ‘het Noorderleech’, waar zich in het najaar van 2006 het drama afspeelde met de paarden die werden overvallen door het hoge water …

Zoomen we wat verder in, dan zien we in noordwestelijke richting aan de andere kant van de Waddenzee de vuurtoren van Ameland trots omhoog reiken …

Pal te noorden van ons zien we de veerboten in de haven van Nes op Ameland liggen …

Als we tot slot in noordoostelijke richting kijken, dan zien we het ‘Tempeltje van Ids’ op de dijk staan …

Morgen nemen we nog even een kijkje bij het tempeltje, eerst is het tijd om voorzichtig af te dalen naar de veilige begane grond en vervolgens even lekker bij te komen op het terras aan de voet van de Seedykstertoer.

En dan nog even dit …
In verband met technische problemen is het niet mogelijk om hier te reageren. Dat kan wel op het weblog waar dezelfde foto’s dagelijks in een groter formaat worden gepubliceerd: Afanja’s weblog.

Vanaf Zwarte Haan hebben we onze tocht in oostelijke richting voortgezet over de Nieuwebildtdijk om uiteindelijk terecht te komen in de buurt van Marrum. Bij de kruising van de Hoge Herenweg en de Wybengaloane ten westen van Marrum heb ik de auto even in de berm gezet om het onderstaande landschap, waarin oude en nieuwe wieken verenigd zijn, even (weer) vast te leggen …

De oude molen is de poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865. In het vroege voorjaar van 2010 is de molen volledig ontmanteld en overgebracht naar een loods in Marrum, waar hij volledig is gerestaureerd. Omrop Fryslân heeft de ontmanteling van de molen te midden van de laatste sneeuwresten in beeld gebracht. Het blijft elke keer weer spannend en fascinerend om te zien hoe zo’n oud bouwwerk, zoals in de geval de 145 jaar oude molen, wordt opgetakeld.

Let trouwens ook even op het tempeltje, dat in de verte op de zeedijk staat. Het ‘Tempeltje van Ids’ mocht natuurlijk ook dit jaar niet ontbreken, maar daarover later meer …

Voordat we aan het tempeltje toe waren wachtte eerst nog een andere uitdaging. Omdat ik woensdag gelukkig een goede dag had, kon ik de lokroep van de Seedykstertoer niet weerstaan. Ik moest de strijd weer aangaan met mijn hoogtevrees èn met die vermaledijde MS …

De Seedykstertoer is een tot uitkijktoren verbouwde boerensilo aan de voet van de zeedijk. Waarschijnlijk vanwege de beslotenheid tijdens de klim is dit één van de weinige uitkijktorens die ik zonder al te veel last te krijgen van hoogtevrees durf te beklimmen. Echt makkelijk ging het bepaald niet, maar met een rustpauze halverwege en de blik strak naar voren en/of omhoog gericht, is het me na twee jaar toch weer gelukt om boven te komen. Deze dubbele overwinning op mezelf werd ook ditmaal weer beloond met een prachtig uitzicht. Morgen volgen de foto’s …

En dan nog even dit …
In verband met technische problemen is het niet mogelijk om hier te reageren. Dat kan wel op het weblog waar dezelfde foto’s dagelijks in een groter formaat worden gepubliceerd: Afanja’s weblog.

Bij Nij Altoenae laten we de Oudebildtdijk achter ons, we gaan in noordelijke richting naar de Nieuwebildtdijk. Daar slaan we linksaf om na bijna twee kilometer terecht te komen aan het eind van de wereld. Hier, bij de buurtschap Zwarte Haan, houdt de weg op aan de voet van de Deltadijk, die land en zee scheidt …

Volgens verschillende bronnen is de naam Zwarte haan ontstaan uit de oorspronkelijke Friese benaming ‘Swarte hoarne’ of ‘harne’. Dit betekent ‘Zwarte hoek’. Later is ‘hoarne’ verbasterd tot ‘hoanne’ wat Fries is voor ‘haan’. Een nabij gelegen boerderij heet nog steeds de ‘Swarte harne’, terwijl een gerenommeerd restaurant aan de voet van de zeedijk de naam ‘Zwarte Haan’ draagt. Plaatselijk wordt Zwarte Haan wel het begin van de wereld genoemd, omdat de Nieuwebildtdijk er begint. Tot de Tweede Wereldoorlog voer hier de veerdienst tussen het vaste land en Ameland …

Op de dijk bij Zwarte Haan staat ‘De Slikwerker’, een bronzen beeld van een landwerker ter ere en nagedachtenis aan de mannen die Het Bildt hebben ingepolderd …

Met niet meer dan schop en kuiwagen werden de Oude- en Nieuwebildtdijk aangelegd en werden de polders drooggelegd …

Ook nog vermeldenswaard is, dat Zwarte Haan aan de wandelroute het Jabikspaad (Fries voor Jacobuspad) ligt, die aansluit op de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Spanje…