Lichtende nachtwolken
door Jan K. alias Afanja op 17 jun 2009 om 02:27 uur, onder landschap, NLC's, wolken
Nadat ze eerder deze week al gezien waren in o.a. Duitsland en Ierland, was ik er gisteravond helemaal klaar voor: lichtende nachtwolken. Wie mijn weblogs al wat langer volgt, weet dat er een paar zaken zijn waarvoor ik graag ‘s nachts op pad ga: poollicht en lichtende nachtwolken. Van poollicht zal vooreerst geen sprake zijn, maar voor lichtende nachtwolken, waren de omstandigheden gisteravond ideaal.
Poollicht is mooi, maar lichtende nachtwolken mogen er toch ook absoluut zijn! Er gaat een feeërieke, bijna betoverende werking uit van de ragfijne zilverblauwe lichtende nachtwolken. Lichtende nachtwolken, ook wel NLC’s (Noctilucent Clouds) genoemd, zijn bepaald geen dagelijks verschijnsel, maar ik heb ze de laatste 4 jaar al verschillende keren mogen zien en fotograferen …
De wetenschap staat nog altijd voor een raadsel over het precieze ontstaan van lichtende nachtwolken. Eén van de theorieën is, dat ze bestaan uit ruimtestof, afkomstig van meteorieten. Deze uiterst fijne stofdeeltjes bevinden zich op een hoogte van ca. 80 km boven de aarde. Onder bepaalde omstandigheden zetten zich kleine ijsdeeltjes vast op de stofdeeltjes …
Wanneer de atmosfeer droog en helder is, en als het hoog in de atmosfeer koud is, worden de lichtende nachtwolken in de periode half mei – half juli rond middernacht af en toe zichtbaar aan de noordwestelijke tot noordoostelijke horizon. De zon verdwijnt in deze tijd van het jaar maar een paar graden onder de horizon. Terwijl het hier bij ons net donker is, schijnt de zon van onderen tegen de stofdeeltjes op ca. 80 km hoogte. De wolken geven zelf geen licht, maar weerkaatsen het zonlicht. De veel lagere “gewone” wolken bevinden zich in de aardschaduw, waardoor ze zich donker aftekenen tegen de lichtere achtergrond …
Toen Aafje gisteravond aanstalten maakte om naar bed te gaan, heb ik haar er maar vast op voorbereid dat het met mij wel eens laat zou kunnen worden … En dat werd het ook. Rond kwart voor twaalf liep ik even naar de voordeur om eens een blik op de noordelijke hemel te werpen. Ik had aan één oogopslag genoeg: lichtende nachtwolken! En ze zaten hoog ook …
Terwijl ik mijn schoenen aantrok, heb ik Outlook even gecheckt. Er waren intussen waarnemingen binnengekomen vanuit de regio Hannover, omgeving Huizen en zuidoost Drenthe. Dat zul je altijd zien: hele dagen staat Bertje Vis me hier toe te schreeuwen dat er post is, maar als je hem nodig hebt, houdt hij zijn grote muil …
Nadat ik nog snel twee mailtjes had verstuurd, ben ik zo snel mogelijk naar Smalle Ee gereden. Ik had ook niet veel later moeten zijn, want het spektakel leek al over het hoogtepunt heen te zijn …
De eerste foto heb ik om 0:06 uur meteen naast de auto genomen. De laatste foto heb ik om 0:28 uur genomen van het laatste vage schijnsel van de lichtende nachtwolken. Gelukkig was ik nog net op tijd bij Smalle Ee om dit feestje nog te kunnen vastleggen. Op het risico af om een keer voor niets midden in de nacht aan het water te zitten – wat helemaal niet erg is op een mooie stille zomeravond – denk ik erover om wanneer zich een volgende kans op NLC’s voordoet voor alle zekerheid eens rond half twaalf bij de Leijen te zijn. Dat moet ook hele feestelijke plaatjes kunnen opleveren …
Er is trouwens best kans, dat de show vanaf een uurtje of drie vannacht herhaald wordt, maar dan in het noordoosten. Dus heb je een slapeloze nacht of ben je ‘gewoon’ ruim voor zonsopkomst opgestaan, houd dan de noordoostelijke horizon maar eens in de gaten … Dat wacht ik echter niet af, ik ga eerst eens lekker lang slapen … Welterusten.
juni 17th, 2009 on 07:22
Die slaap heb je dan ook verdiend Jan. Met een duidelijke uitleg en hele mooie weerfoto’s.
juni 17th, 2009 on 07:35
Ik zei je al: ze waren kort maar krachtig. Na 0.30 uur was het alweer voorbij. Het is een mooi verschijnsel.
juni 17th, 2009 on 08:00
Wat een nachtbraker ben jij! Ik koester mijn nachtrust, de volgende dag is altijd weer hectisch, anders zou ik zeker kijken vanavond. Mooi!
juni 17th, 2009 on 08:33
Toen stond ik onder de douche en even later lag ik op één oor. Zal in het vervolg de horizon beter in de gaten houden rond deze tijd.
Jij hebt een prachtige nachtelijke kuier gemaakt. De foto’s zijn mooi en bijzonder geworden.
juni 17th, 2009 on 09:15
dit is wervelende show om te zien jan eentje de nooit gaat vervelen,
je maakt me gelukkig hiermee:-)
juni 17th, 2009 on 11:15
Wat een tijden
Wel mooi om te zien.
juni 17th, 2009 on 11:57
Wat bijzonder! En dat daar nog geen echt sluitende verklaring voor is. Vind de verklaring dat het “sterrenstof” zou zijn wel heel plausibel klinken, voor wat dat waard is, want ik weet hier werkelijk heel weinig van.
Prachtig log en erg interessant.
juni 17th, 2009 on 13:00
@Hendrika:
Ze waren inderdaad kort maar krachtig, maar ik kon niet sneller. Toch was het weer alleszins de moeite waard, deze pakken ze me niet meer af.
juni 17th, 2009 on 13:07
Schitterend! Wil ik ook eens zien….
juni 17th, 2009 on 13:25
@Sandra:
Het moet bij jullie op het weidse platteland heel goed en gemakkelijk te zien zijn. Gewoon in de periode half mei-half juli bij goede weersomstandigheden rond middernacht de noordelijke horizon wat in de gaten houden. Je kunt het niet missen!
juni 17th, 2009 on 13:31
Jan het is weer midden in de roos!!!! Potverdikkie hoe flik je dat toch steeds weer. Het is echt jouw specialiteit waar ik een hele diepe buiging voor maak. Voortreffelijk!
juni 17th, 2009 on 18:41
Kom je naam bij een aantal blokjes regelmatig kijken en dacht eens kijken wat voor moois je maakt,je foto’s zijn werkelijk prachtig
dat was even genieten net.
juni 17th, 2009 on 18:43
Mooi Jan vooral de laatsten zijn erg mooi. Toevallig zag ik het net in het nieuws. Waar ook mooie foto’s te zien waren
juni 17th, 2009 on 19:55
Mooi gezicht Jan!
Interessant ook om te lezen hoe die lichtende nachtwolken ontstaan.
groetjes,
Elmar
juni 17th, 2009 on 20:22
Heel mooi!!! Zeker de moeite geweest om erop uit te gaan.
Ik was wel wakker rond die tijd, maar heb niet buiten gekeken.
Ik weet ook niet of ik er veel van zou kunnen zien, zit aan de rand van een woonwijk, waar nogal wat bomen staan.
Vind het wel schitterende foto’s en mooi die uitleg erbij.
Bedankt heb weer genoten van je log.
Groeten.
juni 17th, 2009 on 22:41
Je hebt ze meesterlijk kunnen vast leggen!
Het rare is dat ik vanacht ook iets zag in die zin,
zou dat kunnen bij ons, zo veel zuiderlijker?
Gr.
P-TER
juni 17th, 2009 on 22:53
@P-ter:
Zoals ik hierboven al schreef, waren de NLC’s afgelopen nacht erg hoog aan de lucht te zien. Dat wil zeggen, dat ze niet hoger dan normaal zaten (ze bevonden zich gewoon op ca. 80 km hoogte), maar dat ze erg zuidelijk zaten. En dus is het best mogelijk dat er ook in Vlaanderen iets van te zien is geweest tussen ca. 23:30 en 0:15 uur.
juni 17th, 2009 on 23:17
Jan: Jammer dat ik mijn camera er niet bij haalde,
want het was tussen 23 en 00 uur dat ik stond buiten te kijken!
juni 17th, 2009 on 23:24
@P-ter:
Dat is inderdaad jammer, want zo zuidelijk zitten ze niet zo vaak. Ik heb ze in elk geval nog niet eerder zo hoog gezien. Maar wie weet, misschien krijg je nog eens een herkansing. Met de toenemende bewolking is er vannacht en waarschijnlijk ook de volgende dagen helaas weinig kans op lichtende nachtwolken.
juni 17th, 2009 on 23:53
Nou de kans is groot dat ik vannacht nog wakker ben, moet me toets nog leren.
het ziet er weel spectaculair uit Jan!
Geweldig.
Dat moet zeker genieten zijn. Helemaal als je daar alleen bent en het is ook nog eens een heerlijke warme avond.
juni 18th, 2009 on 00:04
@Annemarie:
Even voor alle duidelijkheid: deze nacht is er vanwege de gewone bewolking geen enkele kans op lichtende nachtwolken. Waar ik het had over zonsopkomst, had ik het over de zonsopkomst in de vroege woensdagochtend.
juni 19th, 2009 on 06:22
Ken je dit ook?:
http://www.blindeschildpad.nl/2009/06/lowitzbogen-in-leiden.html
juni 19th, 2009 on 11:15
@Gelkinghe:
De benaming kende ik, maar ik heb ze nog nooit in het echt gezien.
juli 16th, 2009 on 09:24
Fascinerend verschijnsel waar ik enkele weken geleden pas over heb gelezen.
En gisteren avond 15-07-09 vanaf 23:15 – (min.) 23:45
Heb ik ze gezien in de duinen bij Sint Maartenszee ( Het zwanenwater).
Ik dacht eerst met maanlicht te maken hebben, maar toen herkende ik de zilverachtige koelblauwe slierten. Ben benieuwd of meer mensen ze gisteren avond hebben waargenomen.
juli 16th, 2009 on 10:40
@Pjotr:
Gisteravond verschenen ze inderdaad ook weer, helaas gooide bewolking hier al snel roet in het eten.